Nhà thầu Nam Quân bị cấm cửa 6 tháng tại các dự án của VKSND TP Cần Thơ

Vừa làm tư vấn thẩm tra thiết kế lại tiếp tục nộp hồ sơ dự thầu gói xây lắp, Công ty Nam Quân chính thức nhận án phạt nghiêm khắc từ chủ đầu tư.

Từ chỉ định thầu rút gọn đến hồ sơ dự thầu bất hợp lệ

Theo dòng lịch sử phê duyệt dự án, ngày 02/02/2026, Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định số 04/QĐ-VKS phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu tư vấn giai đoạn chuẩn bị cho công trình "Cải tạo, sửa chữa VKSND khu vực 5 - Cần Thơ". Chỉ một tuần sau đó, ngày 09/02/2026, tại Quyết định số 03/QĐ-VKS, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thương mại Dịch vụ Nam Quân (gọi tắt là Công ty Nam Quân) được lựa chọn theo hình thức chỉ định thầu rút gọn để thực hiện gói thầu “Tư vấn thẩm tra bản vẽ thiết kế kỹ thuật và dự toán" với giá trúng thầu là 23.661.754 đồng.

Tuy nhiên, câu chuyện pháp lý phát sinh khi dự án bước vào giai đoạn lựa chọn nhà thầu cho gói thầu thi công xây lắp cốt lõi mang mã số hiệu IB2600123148-00. Dù đã hoàn thành vai trò lập báo cáo thẩm tra kỹ thuật, Công ty Nam Quân vẫn tiếp tục nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) với tư cách nhà thầu thi công cho chính công trình này.

Báo cáo đánh giá số 07-7/BCĐG-VTĐ ngày 26/5/2026 của đơn vị tư vấn độc lập – Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Xây dựng Vạn Thành Đạt đã chỉ ra sự trùng lặp vai trò của nhà thầu Nam Quân, dẫn đến Quyết định xử phạt số 39/QĐ-VKS ban hành đầu tháng 6/2026 của Viện trưởng VKSND TP Cần Thơ. Theo đó, doanh nghiệp này bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu trong vòng 06 tháng đối với tất cả các dự án do đơn vị này làm chủ đầu tư.

Quyết định xử phạt số 39/QĐ-VKS. Nguồn MSC

Góc nhìn từ chuyên gia và các quy định pháp lý hiện hành

Theo dữ liệu hệ thống thông tin nhà thầu, Công ty Nam Quân là một doanh nghiệp quy mô nhỏ nhưng có bề dày kinh nghiệm tham gia tới 113 gói thầu, tỷ lệ trúng thầu đạt con số khá cao (89 gói). Việc một nhà thầu có năng lực chuyên môn và hiểu biết thị trường lại vướng phải lỗi sơ đẳng về tính độc lập trong đấu thầu đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia pháp lý.

Dưới góc nhìn chuyên môn, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định:

"Tính độc lập, khách quan giữa nhà thầu tư vấn thiết kế, thẩm tra và nhà thầu thi công xây lắp là một trong những nguyên tắc cốt lõi của Luật Đấu thầu nhằm ngăn ngừa tình trạng 'vừa đá bóng, vừa thổi còi', can thiệp vào tính minh bạch về giá trị dự toán và kỹ thuật của công trình. Quy định này đã được chuẩn hóa rất rõ ràng xuyên suốt qua các văn bản pháp lý."

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích cụ thể dưới góc độ luật viện dẫn:

"Căn cứ theo điểm đ khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, hành vi tham gia dự thầu gói thầu xây lắp của chính công trình mà mình đã cung cấp dịch vụ tư vấn trước đó là hành vi bị cấm tuyệt đối nhằm bảo đảm tính cạnh tranh. Ngoài ra, các văn bản hướng dẫn chi tiết như Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Luật sửa đổi số 90/2025/QH15 liên quan đến quản lý đầu tư công bằng vốn ngân sách nhà nước đều siết chặt quy trình giám sát này. Bản án hành chính cấm thầu 06 tháng là đúng thẩm quyền pháp lý của chủ đầu tư."

Sự việc tại gói thầu IB2600123148-00 của VKSND TP Cần Thơ diễn ra trong bối cảnh toàn quốc đang tăng cường triệt để công tác giám sát đầu tư công theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu, quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách. Hiện tại, quyết định xử phạt này đã được giao cho Văn phòng VKSND TP Cần Thơ thực hiện đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo đúng trình tự pháp luật.

ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ VÀ CHẾ TÀI XỬ LÝ VI PHẠM TRONG HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU

Tính liêm chính và đạo đức công vụ là nền tảng cốt lõi để đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong đầu tư công. Theo quy định tại Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối 09 nhóm hành vi trục lợi, bao gồm: Đưa, nhận, môi giới hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu; Thông thầu (như dàn xếp để một bên trúng thầu hoặc cố ý không cung cấp tài liệu chứng minh năng lực); Gian lận trong việc làm giả hoặc làm sai lệch thông tin hồ sơ ; và Tiết lộ tài liệu, thông tin về quá trình lựa chọn nhà thầu trước khi công khai theo quy định.

Về chế tài, Điều 87 Luật Đấu thầu và các hướng dẫn tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân vi phạm tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định. Đặc biệt, người vi phạm còn bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 06 tháng đến 05 năm. Thẩm quyền cấm thầu được phân cấp rõ ràng: Người có thẩm quyền cấm trong phạm vi dự án quản lý; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấm trong phạm vi địa phương; Bộ trưởng Bộ Tài Chính có quyền cấm trên phạm vi toàn quốc.

Để tăng cường giám sát, Điều 22 Nghị định 214/2025/NĐ-CP yêu cầu chủ đầu tư phải đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia danh sách nhà thầu không bảo đảm uy tín, nhà thầu bị chấm dứt hợp đồng do lỗi của nhà thầu và các tổ chức, cá nhân bị cấm tham gia hoạt động đấu thầu. Thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng (tiến độ, chất lượng, vi phạm) cũng phải được công khai chậm nhất 06 tháng kể từ khi kết thúc gói thầu. Trong bối cảnh năm 2026, việc tuân thủ các quy định về đạo đức và hậu kiểm là điều kiện tiên quyết để bảo vệ tài sản công và thúc đẩy trách nhiệm giải trình của mọi bên liên quan.