Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, sự xuất hiện dày của Công ty TNHH MTV Phúc Khang tại các gói thầu xây lắp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đang đặt ra một bài toán thực tiễn về khâu hậu kiểm và năng lực quản lý nguồn vốn ngân sách. Với tổng số lượng hàng chục gói thầu trúng độc lập và liên danh trị giá hàng trăm tỷ đồng được thi công đan xen, yêu cầu về một cơ chế giám sát thực thi sắc bén từ phía các cơ quan quản lý là điều không thể thoái thác.

Bài toán năng lực và thách thức quản lý hành chính mới

Theo thống kê lịch sử đấu thầu, chỉ tính riêng trên địa bàn tỉnh Tây Ninh, nhà thầu Phúc Khang đã tham gia hàng trăm gói thầu và mang về tỷ lệ trúng thầu rất cao. Với khối lượng công việc trúng thầu lên tới hàng trăm tỷ đồng trong cùng một thời điểm, năng lực huy động nhân sự, dòng tiền và thiết bị máy móc thực tế của nhà thầu để triển khai đồng loạt là một bài toán cần được các cơ quan chuyên môn làm rõ. Đấu thầu trên mạng có thể chấm điểm năng lực qua các con số kê khai trong hồ sơ, nhưng chất lượng công trình và tiến độ giải ngân trên thực tế lại phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực thi công trực tiếp tại thực địa.

Đặc biệt, bối cảnh quản lý hành chính hiện nay đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với bộ máy chính quyền cơ sở. Từ ngày 01/07/2025, hệ thống hành chính toàn quốc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (chỉ còn Cấp Tỉnh và Cấp Xã). Điều này đồng nghĩa với việc các đơn vị trực thuộc xã, phường trên địa bàn tỉnh Tây Ninh – như Ban Quản lý dự án phường Ninh Thạnh, Ban Quản lý dự án phường Tân Ninh hay Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường An Tịnh – nay đóng vai trò là những "người gác đền" trực tiếp, có toàn quyền quyết định đối với việc phân bổ và sử dụng nguồn vốn đầu tư công tại cơ sở.

Luật sư Nguyễn Thị Hương phân tích: "Quy định pháp luật hiện hành buộc chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện theo chu trình khép kín: từ khâu phê duyệt hồ sơ mời thầu, đánh giá kết quả, đàm phán hợp đồng cho đến giám sát thi công và nghiệm thu. Khi tỷ lệ tiết kiệm ngay từ đầu đã quá thấp (chỉ từ 0,07% đến 0,43%), hiệu quả kinh tế từ lựa chọn nhà thầu đã chưa đạt như kỳ vọng. Nếu khâu giám sát thi công tiếp tục bị buông lỏng, để xảy ra tình trạng nhà thầu dàn trải nguồn lực, chậm tiến độ hoặc thi công kém chất lượng thì trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chính quyền cấp xã, các ban quản lý dự án cấp tỉnh cần phải được xem xét một cách nghiêm khắc".

Chấn chỉnh để khơi thông nguồn vốn minh bạch

Để bảo vệ sự toàn vẹn của nguồn vốn công, thiết lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557 của Bộ Tài chính đã tạo ra một hành lang kỷ luật thép cho công tác quản lý tài chính. Các văn bản này nhấn mạnh việc chống lãng phí không chỉ nằm ở lời nói suông mà phải thể hiện qua những con số tiết kiệm cụ thể và chất lượng thực tế của từng dự án.

Nhìn nhận từ chuỗi dữ liệu thực tế tại Tây Ninh, dư luận có quyền đặt câu hỏi về tính hiệu quả và sự minh bạch tại các gói thầu có biên độ tiết kiệm "nhỏ giọt". Các chuyên gia kiến nghị các cơ quan chức năng tỉnh Tây Ninh cần chủ động tổ chức các đoàn kiểm tra chuyên đề nhằm đánh giá lại toàn diện bức tranh đấu thầu tại địa phương. Quá trình kiểm tra cần tập trung bóc tách sâu hồ sơ năng lực thực tế, dòng tiền thi công thực tế của Công ty TNHH MTV Phúc Khang, đồng thời rà soát lại tính độc lập, khách quan của các đơn vị tư vấn tổ chức mời thầu. Sự công bằng trong đấu thầu không chỉ nằm trên những bộ hồ sơ nộp qua mạng, mà phải được chứng minh bằng hiệu quả sử dụng ngân sách, chất lượng công trình phục vụ xã hội và bản lĩnh từ chối lợi ích cục bộ của chính những người đứng đầu cơ quan phê duyệt thầu.

Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.