Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Ninh Điền vừa qua đã hoàn tất quá trình lựa chọn nhà thầu đối với Gói thầu 02: Thi công xây dựng (bao gồm chi phí đảm bảo ATGT phục vụ thi công) thuộc kế hoạch lựa chọn nhà thầu dự án Nâng cấp đường Lô 2 ấp Trà Sim. Điểm đáng chú ý là dù gói thầu được đấu thầu rộng rãi dưới hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng nhằm tối đa hóa tính minh bạch và thu hút các nguồn lực xã hội, song kịch bản diễn ra tại ngày mở thầu lại ghi nhận sự đơn độc của một nhà thầu duy nhất.

Gói thầu hơn 4,3 tỷ đồng và tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,11%

Căn cứ Quyết định số 174/QĐ-PKT ngày 09/06/2026 do Trưởng phòng Nguyễn Minh Lý ký phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng, đơn vị trúng thầu là Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Thanh Điền. Do doanh nghiệp này là đơn vị duy nhất nộp hồ sơ dự thầu, việc đánh giá tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm cũng như đề xuất kỹ thuật và tài chính được thực hiện mà không có sự đối kháng cạnh tranh trực tiếp.

Số liệu hồ sơ gốc thể hiện giá dự toán của gói thầu xây lắp này được xác định là 4.378.862.133 đồng. Giá trúng thầu được phê duyệt cuối cùng là 4.374.213.238 đồng. Sau đấu thầu số tiền tiết kiệm được cho nguồn ngân sách nhà nước đạt khoảng 4.649 nghìn đồng, tương ứng với 0,11%.

Theo báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu do Công ty TNHH An Bình TN thực hiện với vai trò đơn vị tư vấn, hồ sơ đề xuất kỹ thuật và tài chính của nhà thầu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu cốt lõi nêu trong hồ sơ mời thầu qua mạng. Loại hợp đồng được áp dụng là trọn gói với thời gian thực hiện kéo dài trong khoảng 120 ngày. Dù kết quả thầu tuân thủ các quy trình thủ tục pháp lý hành chính, song việc một dự án hạ tầng giao thông nông thôn thông dụng chỉ có một đơn vị nộp hồ sơ thầu đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận về tính cạnh tranh thực tế của thị trường đấu thầu khu vực.

Năng lực Công ty Thanh Điền

Công ty Cổ phần Xây dựng Thương mại Thanh Điền (MSDN: vn3901115717), có địa chỉ tại số 95 Tổ 16 Khu Phố Thanh Hòa, Phường Thanh Điền, Tây Ninh, được thành lập năm 2016 do Nguyễn Thanh Hiệp là người đại diện pháp luật.

Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 07/2026 nhà thầu đã tham gia khoảng 122 gói thầu, trong đó trúng 69 gói, trượt 49 gói, 1 chưa có kết quả, 3 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 270.749.921.584 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập khoảng 207.794.688.584 đồng, với vai trò liên danh khoảng 62.955.233.000 đồng. Tỷ lệ giá trúng thầu bình quân so với giá dự toán trong các gói thầu này đạt khoảng 96,95%.

Ngoài gói thầu đã trúng đang phân tích nêu trên trong tháng 05 và tháng 06/2026 nhà thầu này còn trúng các gói như: Gói Thi công xây lắp tại Ban quản lý dự án phường Thanh Điền, trị giá 2.254.585.000 đồng, trúng tháng 06/2026, Gói Thi công xây dựng (bao gồm chi phí đảm bảo an toàn giao thông phục vụ thi công) tại Ban Quản lý dự án phường Tân Ninh, trị giá 10.513.302.000 đồng, trúng tháng 05/2026.

Tính cạnh tranh trong đầu tư công

Bình luận về các gói thầu chào hàng cạnh tranh hoặc đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có duy nhất một nhà thầu tham gia, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, hiện tượng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, nếu hồ sơ mời thầu đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật quá đặc thù hoặc yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm tương tự vượt quá quy mô thực tế của công trình thì vô hình trung sẽ làm giảm nguồn cung nhà thầu có khả năng đáp ứng, làm suy giảm tính cạnh tranh của gói thầu. Khi không có sự cạnh tranh, chủ đầu tư sẽ mất đi lợi thế thương thảo về giá, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách siêu thấp như trường hợp xảy ra tại dự án nâng cấp đường Lô 2 ấp Trà Sim.

Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh, hành lang pháp lý hiện hành gồm Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã quy định rất rõ về việc bảo đảm tính công bằng, nghiêm cấm các hành vi cài cắm điều kiện hạn chế nhà thầu. Luật sư Nguyễn Thị Hương lưu ý thêm, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu các chủ đầu tư và cơ quan quản lý trong việc kiểm soát chất lượng hồ sơ mời thầu, tăng cường tính minh bạch và giải trình đối với các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm thấp hoặc chỉ có một nhà thầu tham gia. Các chủ đầu tư cần chủ động rà soát quy trình, tăng cường tham vấn thị trường nhằm thu hút tối thiểu từ hai nhà thầu trở lên tham gia đối kháng để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.