Loài cây như làm từ kim loại khiến dân chơi cây săn lùng khắp thế giới

Trong thế giới thực vật cổ xưa, cây tuế Nam Phi (Encephalartos horridus) thường được xem như một “quái kiệt” vừa kỳ dị vừa quyến rũ. Loài cây này thuộc nhóm tuế (cycad) — những sinh vật thực vật đã xuất hiện từ hơn 280 triệu năm trước, thậm chí còn tồn tại trước cả thời kỳ khủng long thống trị Trái Đất. Cái tên “horridus” trong tiếng Latin mang nghĩa “gai góc” hay “đáng sợ”, phản ánh vẻ ngoài đầy gai nhọn của nó.

Ảnh: cycadlist

Dù mang dáng dấp cây cọ, tuế Nam Phi không thuộc họ Cọ mà thuộc họ Tuế. Đây là nhóm thực vật hạt trần cổ đại, sinh sản bằng nón giống thông thay vì hoa và quả như phần lớn cây hiện đại. Khi đến mùa sinh sản, Encephalartos horridus tạo ra các nón lớn màu xanh lục hoặc hơi nâu đồng, trông như những khối điêu khắc kỳ lạ mọc giữa tán lá gai.

Ảnh: junglemusic

Điểm khiến Encephalartos horridus trở nên nổi tiếng chính là màu sắc hiếm độc. Lá cây mang sắc xanh bạc hoặc xanh lam ánh thép hiếm thấy trong tự nhiên, tạo cảm giác như được phủ một lớp sương kim loại. Mỗi tàu lá cứng và xoắn nhẹ, các mép lá đầy gai sắc khiến cây trông giống một sinh vật tiền sử hơn là một loài thực vật cảnh. Dưới nắng mạnh, màu xanh ấy càng nổi bật, khiến giới chơi cây cảnh trên toàn thế giới săn lùng ráo riết.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Loài tuế này có nguồn gốc từ vùng Đông Cape của Nam Phi, nơi khí hậu khô nóng và đất đá cằn cỗi. Chúng phát triển cực kỳ chậm; một cây trưởng thành đẹp mắt đôi khi phải mất hàng chục năm. Chính tốc độ sinh trưởng “rùa bò” ấy lại khiến tuế Nam Phi càng có giá trị trong giới sưu tầm thực vật quý hiếm. Một số cá thể lớn, lâu năm có thể được giao dịch với giá hàng chục nghìn USD.

Không chỉ hiếm, Encephalartos horridus còn là một trong những loài tuế bị đe dọa nghiêm trọng ngoài tự nhiên. Việc săn trộm cây trưởng thành để bán cho giới sưu tập từng khiến quần thể hoang dã suy giảm mạnh. Hiện nay, loài này được bảo vệ nghiêm ngặt theo Công ước CITES và các quy định bảo tồn của Nam Phi. Trong tự nhiên, chúng thường mọc lẻ loi giữa đá sỏi khô cằn, tạo nên khung cảnh vừa cô độc vừa ngoạn mục.

Ngày nay, trong các vườn thực vật hay khu vườn phong cách nhiệt đới – tiền sử, Encephalartos horridus thường trở thành “ngôi sao” nổi bật nhất. Nó mang vẻ đẹp vừa lạnh lùng, hoang dã, vừa gợi cảm giác về một Trái Đất cổ xưa chưa có con người xuất hiện.