Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, sự xuất hiện liên tục của Công ty TNHH Xây dựng Thuận Huy tại các dự án xây lắp do cơ quan cấp xã tại tỉnh Lâm Đồng làm Chủ đầu tư không chỉ gây chú ý bởi tỷ lệ tiết kiệm ngân sách "nhỏ giọt" hoặc bằng 0%, mà còn bộc lộ hàng loạt dấu hiệu bất thường về mặt trình tự thủ tục. Việc đi sâu phân tích dữ liệu các gói thầu này hé lộ những dấu hỏi lớn trong công tác lập dự toán, độ trễ bất thường khi công khai thông tin, và đặc biệt là sự tồn tại của một hệ sinh thái đối tác lặp đi lặp lại có dấu hiệu làm suy giảm tính cạnh tranh của môi trường đấu thầu.

Những dự toán bám sát ngưỡng trần 2 tỷ đồng

Theo quy định của pháp luật hiện hành, để một gói thầu xây lắp thuộc dự án đầu tư công được áp dụng hình thức chỉ định thầu (thay vì phải đấu thầu rộng rãi công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia), giá trị của gói thầu đó không được vượt quá 2 tỷ đồng. Rà soát dữ liệu các gói thầu mà Công ty TNHH Xây dựng Thuận Huy được các Phòng Kinh tế cấp xã giao thầu trong năm 2026, có thể dễ dàng nhận thấy một hiện tượng mang tính hệ thống: Giá dự toán của hàng loạt gói thầu luôn được ấn định bám sát nút ngưỡng trần pháp lý này.

Điển hình tại xã Đông Giang, tỉnh Lâm Đồng, Gói thầu số 05: Sửa chữa, xây mới các hạng mục Trường TH-THCS Đông Tiến giai đoạn 1 do Phòng Kinh tế xã làm Chủ đầu tư, có giá trị dự toán được phê duyệt là 1.998.850.446 đồng. Con số này chỉ cách mức trần chỉ định thầu xây lắp theo quy định hơn 1,1 triệu đồng. Tương tự, tại xã Hàm Thuận, Gói thầu số 05: Xây mới cầu Cỏ Mồm, thôn Dốc Lăng được phê duyệt dự toán ở mức 1.995.927.743 đồng, cũng chỉ thấp hơn mức trần chưa tới 5 triệu đồng. Không dừng lại ở đó, Gói thầu số 04: Kè chắn sạt lở sông Cái do Phòng Kinh tế xã Hàm Liêm làm Chủ đầu tư cũng ghi nhận mức dự toán bám sát trần ở mức 1.988.639.940 đồng.

Việc hàng loạt gói thầu xây lắp có tính chất tương tự, cùng triển khai trên các địa bàn lân cận trong cùng một khung thời gian ngắn, nhưng lại được thiết lập quy mô một cách "đo ni đóng giày" dưới 2 tỷ đồng đặt ra câu hỏi lớn về tính khách quan. Đánh giá về hiện tượng này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Căn cứ theo Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, hành vi chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm thành các gói thầu nhằm mục đích hạn chế sự tham gia của các nhà thầu, hoặc để cố tình áp dụng hình thức chỉ định thầu là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm. Việc các dự toán liên tục áp sát mức 1,99 tỷ đồng đặt ra nghi vấn liệu có hay không tình trạng chia tách dự án nhằm lách qua khe cửa hẹp của quy định đấu thầu rộng rãi qua mạng. Việc né tránh đấu thầu cạnh tranh không chỉ làm giảm cơ hội lựa chọn nhà thầu tối ưu mà còn dễ dẫn đến tình trạng khép kín thông tin, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư công".

Độ trễ công bố thông tin và rào cản minh bạch

Sự thiếu minh bạch không chỉ dừng lại ở khâu lập dự toán mà còn thể hiện một cách rõ ràng trong việc thực hiện nghĩa vụ công khai thông tin đấu thầu của các Chủ đầu tư cấp xã. Đối chiếu giữa ngày ban hành văn bản trên các quyết định gốc và lịch sử hoạt động ghi nhận trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, tình trạng chậm trễ công bố thông tin diễn ra kéo dài một cách bất thường.

Cụ thể, tại Gói thầu số 03: Sửa chữa, cải tạo, nâng cấp trụ sở làm việc xã Hàm Thuận, Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 04/QĐ-PKT do Trưởng phòng Kinh tế xã Hàm Thuận ký ban hành ngày 11/03/2026, nhưng phải đến ngày 30/03/2026, kết quả này mới được đăng tải công khai. Tổng thời gian trễ hạn lên tới 19 ngày. Tình trạng "ngâm" hồ sơ tiếp tục diễn ra tại Gói thầu số 03: Sửa chữa các công trình phục vụ chính quyền 2 cấp xã La Dạ. Quyết định số 09/QĐ-PKT do lãnh đạo Phòng Kinh tế xã La Dạ ký ngày 17/04/2026 cũng chịu chung số phận khi đến ngày 04/05/2026 mới được đăng tải (trễ 17 ngày). Tại Gói thầu số 05: Xây mới cầu Cỏ Mồm (xã Hàm Thuận), độ trễ công bố cũng lên tới 9 ngày.

Việc chậm trễ hàng tuần lễ so với quy định không chỉ vi phạm nghiêm ngặt thời hạn đăng tải thông tin, mà còn tạo ra một "vùng tối" cản trở chức năng giám sát của cộng đồng và các cơ quan quản lý nhà nước đối với quá trình lựa chọn nhà thầu.

Dấu hỏi về hệ sinh thái "đối thủ hóa đối tác"

Đi sâu phân tích toàn cảnh lịch sử đấu thầu của Công ty TNHH Xây dựng Thuận Huy, một mạng lưới quan hệ khăng khít, lặp đi lặp lại với các doanh nghiệp quen thuộc đã dần lộ diện, phác họa một hệ sinh thái khép kín. Dữ liệu hồ sơ ghi nhận sự xuất hiện thường xuyên của hai cái tên: Công ty TNHH MTV Xây dựng Cường Thịnh và Công ty TNHH Xây dựng Lê Doãn.

Điều đáng nói, hai doanh nghiệp này vừa đóng vai trò là "đối thủ cạnh tranh" với tần suất dày đặc (trong tổng cộng 18 lần đối đầu, Công ty Thuận Huy giành chiến thắng tới 16 lần). Thế nhưng, cũng chính hai doanh nghiệp này đồng thời lại là "đối tác liên danh" quen thuộc nhất của Công ty TNHH Xây dựng Thuận Huy ở hàng loạt dự án khác (hồ sơ ghi nhận 12 lần liên danh trúng thầu cùng nhau). Sự song hành lặp lại này là một hiện tượng bất thường hiếm gặp trong một môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Bình luận về sự đan xen phức tạp của hệ dữ liệu này, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhấn mạnh: "Việc các doanh nghiệp luân phiên đổi vai từ 'đối thủ' sang 'đối tác' trong cùng một hệ sinh thái không gian địa lý hẹp là một trong những chỉ báo về dấu hiệu cần được làm rõ. Đứng trước hiện tượng này, đối chiếu với tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan thanh tra, kiểm tra cần sớm vào cuộc để rà soát chéo năng lực tài chính, nhân sự, máy móc thi công thực tế của các liên danh này. Việc minh bạch hóa mối quan hệ giữa các nhà thầu sẽ giải đáp được câu hỏi đặt ra về việc có hay không tình trạng thiết lập hệ thống khép kín nhằm thao túng kết quả lựa chọn nhà thầu tại địa phương".

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Các gói thầu của Công ty Thuận Huy: Trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư cấp xã