Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 04/06/2026, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phê duyệt Quyết định số 145/QĐ-KTHTĐT về việc lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu Thi công xây lắp và cung cấp, lắp đặt thiết bị. Dự án có tổng mức đầu tư từ nguồn ngân sách thành phố hỗ trợ có mục tiêu cho ngân sách địa phương, nhằm mục đích nâng cấp cơ sở vật chất cho Trường Tiểu học Him Lam.

Diễn biến gói thầu tại Trường Tiểu học Him Lam

Dự án Sửa chữa, cải tạo Trường Tiểu học Him Lam được Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường Phú Lâm phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 85/QĐ-KTHTĐT ngày 21/04/2026. Sau đó, E-HSMT được phê duyệt tại Quyết định số 101/QĐ-KTHTĐT ngày 08/05/2026. Mã số định danh của gói thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia là IB2600196245.

Theo thông báo mời thầu, giá dự toán của gói thầu là 15.718.800.833 đồng. Đây là gói thầu quan trọng nhằm cải thiện cơ sở vật chất giáo dục tại địa phương, được đầu tư từ nguồn ngân sách thành phố hỗ trợ có mục tiêu cho ngân sách phường.

Tuy nhiên, tại biên bản mở thầu ngày 18/05/2026, hệ thống chỉ ghi nhận duy nhất Liên danh Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Xây dựng DHHOME - Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Phước Khang nộp hồ sơ dự thầu. Kết quả, liên danh này đã trúng thầu với giá 15.656.574.737 đồng. Tính toán cho thấy, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước thông qua gói thầu này chỉ khoảng 62,2 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,39%.

Năng lực và lịch sử tham gia dự thầu của liên danh nhà thầu

Tìm hiểu sâu về lịch sử hoạt động của các thành viên trong liên danh trúng thầu, thông tin pháp lý cho thấy hai doanh nghiệp này đều có kinh nghiệm hoạt động lâu năm tại khu vực TP HCM.

Tra cứu hồ sơ doanh nghiệp cho thấy, Công ty DHHOME có mã số doanh nghiệp 0316240431, được thành lập vào ngày 18/04/2020. Doanh nghiệp đăng ký địa chỉ trụ sở chính tại số 202/6/27 Lý Thường Kiệt, Phường Diên Hồng, TP HCM, người đại diện pháp luật là Đỗ Hồng Hưng.

Trong hoạt động đấu thầu tính đến đầu tháng 06/2026 doanh nghiệp đã tham gia khoảng 40 gói thầu, trong đó trúng 30 gói, trượt 10 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 29.210.847.092 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập: 13.554.272.355 đồng, với vai trò liên danh: 15.656.574.737 đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 98.5%.

Thành viên thứ hai trong liên danh là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Phước Khang (MSDN: vn0313509243), có địa chỉ tại số 42/1 Đường Số 2, Phường Hiệp Bình, TP HCM, được thành lập năm 2015, tham gia mạng đấu thầu quốc gia năm 2016, lĩnh vực hoạt động chủ yếu là Hàng hóa, Xây lắp, Tư vấn, người đại diện pháp luật là Phạm Minh Kha

Trong lịch sử hoạt động đấu thầu doanh nghiệp đã tham gia khoảng 57 gói thầu, trong đó trúng 35 gói, trượt 21 gói, 1 gói đã bị huỷ. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 89.399.585.252 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập: 52.947.085.508 đồng, với vai trò liên danh: 36.452.499.744 đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 97.13%.

Việc hai nhà thầu có lịch sử hoạt động dày dạn tại TP HCM phối hợp thành lập một liên danh để tham gia dự án Trường Tiểu học Him Lam đã giúp nâng cao năng lực kỹ thuật trong hồ sơ đề xuất. Tuy nhiên, việc không xuất hiện thêm bất kỳ đơn vị cạnh tranh nào khác trong một gói thầu đầu tư công có giá trị hơn mười lăm tỷ đồng đã tạo điều kiện để liên danh này trúng thầu với mức giá sát nút so với giá dự toán ban đầu.

Góc nhìn từ các quy định pháp luật hiện hành và ý kiến chuyên gia

Phân tích về hiện tượng các gói thầu xây lắp quy mô lớn tổ chức đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ thu hút một đơn vị tham gia, hệ thống pháp lý hiện hành đã có những quy định cụ thể nhằm điều tiết và giám sát chặt chẽ luồng vốn ngân sách.

Theo luật sư Nguyễn Thị Hương việc gói thầu công ích có giá trị lớn đạt tỷ lệ giảm giá xấp xỉ 0,39% là một chỉ số cần được cơ quan chủ quản lưu ý đánh giá trong quy trình quản lý chất lượng đầu tư. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 quy định rất rõ về việc bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong đầu tư công. Khi một dự án chỉ có một nhà thầu vượt qua vòng mở thầu, chủ đầu tư cần rà soát toàn bộ các tiêu chí kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu xem có vô tình tạo ra rào cản kỹ thuật hay không, nhằm thực hiện đúng trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ quan phê duyệt.

Bình luận về mặt hiệu quả kinh tế trong sử dụng vốn ngân sách, các định hướng điều hành từ Chính phủ cũng liên tục đôn đốc công tác này.

Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ tinh thần của Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày mùng ba tháng tư năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường hiệu quả công tác đấu thầu đầu tư công đã chỉ rõ yêu cầu tối ưu hóa chi phí. Việc tổ chức lựa chọn nhà thầu phải hướng tới mục tiêu tiết kiệm nguồn lực công ở mức tối đa. Khi tỷ lệ tiết kiệm ở mức siêu thấp như tại dự án này, cơ quan quản lý nhà nước cấp địa phương cần thực hiện các biện pháp kiểm tra chéo về dự toán chi tiết và định mức kinh tế kỹ thuật để đảm bảo công trình đạt chất lượng tối ưu, tương xứng với nguồn kinh phí gần mười sáu tỷ đồng đã giải ngân.

Dự án Sửa chữa, cải tạo Trường Tiểu học Him Lam là công trình có ý nghĩa an sinh xã hội quan trọng đối với địa phương. Việc đảm bảo tiến độ, chất lượng thi công và tính kinh tế trong quá trình triển khai dự án đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ từ phía Phòng Kinh tế Hạ tầng và Đô thị phường Phú Lâm cũng như các cơ quan thanh tra chuyên ngành tài chính tại TP HCM.