Kinh ngạc loài cá trông như dải lụa màu, đổi giới tính nhanh như chảo chớp

Ẩn mình giữa các rạn san hô nhiệt đới, cá lịch dải trông như một sinh vật bước ra từ phim khoa học viễn tưởng dưới đáy biển.

Ảnh: Wikimedia Commons.
Điều làm cá lịch dải nổi bật nhất chính là màu sắc cực kỳ ngoạn mục. Con trưởng thành đực thường mang màu xanh lam điện rực rỡ với dải viền vàng chạy dọc theo vây lưng. Hàm dưới màu vàng tươi tạo nên vẻ ngoài gần như “phát sáng” giữa lòng biển. Nhưng thú vị hơn, màu sắc của loài này thay đổi theo tuổi và giới tính. Cá non có màu đen với sọc vàng, khi trưởng thành chuyển sang xanh lam, và nhiều cá thể lớn tuổi sẽ đổi sang màu vàng gần như hoàn toàn. Đây là một trong những ví dụ nổi tiếng về hiện tượng đổi giới tính trong thế giới cá: nhiều cá thể bắt đầu là đực rồi dần chuyển thành cái khi trưởng thành.

Ảnh: Wikimedia Commons.
Loài cá này sinh sống ở các rạn san hô vùng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đặc biệt quanh Indonesia, Philippines, Nhật Bản và Australia. Chúng thường chỉ ló phần đầu ra khỏi hang cát hoặc khe đá, liên tục há miệng như đang đe dọa. Thực ra hành động ấy chủ yếu giúp cá bơm nước qua mang để thở.
Dù mang vẻ ngoài dữ tợn, cá lịch dải khá nhút nhát. Chúng săn các loài cá nhỏ và động vật giáp xác bằng những cú lao bất ngờ từ nơi ẩn nấp. Khứu giác cực nhạy giúp chúng phát hiện con mồi ngay cả trong làn nước đục hoặc lúc trời tối.

Ảnh: recifathome.
Trong giới chơi thủy sinh biển, cá lịch dải được xem là “huyền thoại khó nuôi”. Chúng rất dễ bỏ ăn và stress khi bị nuôi nhốt, khiến nhiều cá thể không sống được lâu trong bể kính. Điều đó càng khiến loài cá này mang vẻ bí ẩn khó thuần hóa, giống như một sinh vật sinh ra để thuộc về đại dương hoang dã chứ không phải thế giới nhân tạo của con người.
Khi bơi khỏi hang, cả cơ thể xanh biếc của cá lịch dải uốn cong mềm mại giữa san hô và ánh nắng xuyên nước. Đó là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi khiến người ta cảm thấy đáy biển thực sự giống một hành tinh khác tồn tại song song với thế giới trên mặt đất.