Kẻ chinh phục đại dương tạo thành khu rừng trôi nổi dưới đáy biển

Trong thế giới rong biển, rong mơ (Sargassum muticum) là một cái tên vừa đẹp vừa gây tranh cãi. Loài rong này có nguồn gốc từ vùng biển Đông Á, đặc biệt quanh Nhật Bản, Triều Tiên và bờ biển Trung Quốc. Nhưng ngày nay, nó đã lan rộng đến nhiều vùng biển ở Anh, Pháp, Tây Ban Nha và cả bờ Tây Bắc Mỹ, đến mức nhiều nơi xem nó là sinh vật ngoại lai xâm lấn.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Rong mơ Sargassum muticum có hình dáng khá đặc biệt. Từ thân chính mọc ra vô số nhánh dài phủ đầy “lá” nhỏ màu nâu vàng óng ánh. Xen giữa chúng là những túi khí tròn li ti giúp cả khối rong nổi lơ lửng trong nước như một khu rừng thu nhỏ biết trôi. Khi thủy triều lên, các bụi rong khổng lồ đung đưa mềm mại theo sóng biển, tạo nên khung cảnh vừa kỳ ảo vừa có chút cảm giác "ngoài hành tinh".

Ảnh: inaturalist.

Điều khiến loài rong này nổi tiếng không phải chỉ ở vẻ ngoài, mà còn ở tốc độ sinh trưởng đáng ngạc nhiên. Một cá thể có thể dài tới vài mét chỉ trong một mùa, phát triển nhanh hơn nhiều loài rong bản địa. Chúng bám vào tàu thuyền, lưới đánh cá hoặc được vận chuyển cùng hàu nuôi, rồi âm thầm “đổ bộ” sang các vùng biển mới. Tại nhiều nơi ở châu Âu, rong mơ che phủ dày đặc các vùng triều nông, cạnh tranh ánh sáng và không gian sống với sinh vật địa phương.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Tuy vậy, không phải ai cũng ghét loài rong này. Những khóm rong mơ lớn trở thành nơi trú ẩn lý tưởng cho cá nhỏ, cua và nhiều động vật biển tí hon. Ở một số vùng ven biển châu Á, rong mơ còn được dùng làm thực phẩm, phân bón hoặc nguyên liệu nghiên cứu sinh học biển. Một số nhà khoa học thậm chí xem chúng như “máy hút carbon” tự nhiên nhờ khả năng hấp thu CO₂ rất mạnh.

Điều thú vị là giữa lúc con người loay hoay kiểm soát các loài xâm lấn, rong mơ vẫn tiếp tục mở rộng lãnh thổ dưới lòng đại dương một cách gần như lặng lẽ. Nó nhắc chúng ta rằng biển cả không hề tĩnh lặng như vẻ ngoài xanh biếc — bên dưới mặt nước ấy là những cuộc cạnh tranh sinh tồn âm thầm nhưng dữ dội.