| TP HỒ CHÍ MINH 34°C /57% weather

  • Click để copy

Hwaseong - pháo đài cổ vượt trước thời đại của vương quốc Triều Tiên

Cuối thế kỷ XVIII, tại Suwon, một vị vua Triều Tiên đã cho xây một thành lũy nơi kỹ thuật Đông Á gặp gỡ những ý tưởng quân sự phương Tây.

Thành Hwaseong được xây dựng dưới triều vua Jeongjo của Joseon từ năm 1794 đến 1796. Công trình ra đời sau khi nhà vua chuyển lăng mộ cha mình, Thế tử Sado, đến Suwon và xây dựng một đô thị mới xung quanh khu vực này. Nhưng Hwaseong không chỉ là một thành lũy để bảo vệ lăng mộ: nó còn được quy hoạch như một trung tâm chính trị, quân sự và thương mại mới.

Ảnh: konest

Điều khiến Hwaseong đặc biệt nằm ở chính tư duy thiết kế. Thành dài khoảng 5,74 km, bao quanh khoảng 130 ha và chạy qua cả địa hình đồi núi lẫn đồng bằng. Thay vì san phẳng địa hình để tạo ra một pháo đài hình học đơn giản, các kiến trúc sư tận dụng chính sườn núi và dòng suối Suwoncheon như những yếu tố của hệ thống phòng thủ.

Người đứng sau nhiều ý tưởng kỹ thuật của Hwaseong là học giả Jeong Yak-yong, một nhân vật tiêu biểu của phong trào Thực học Joseon. Ông tham khảo các sách kỹ thuật quân sự và cơ khí của cả Đông và Tây để xây dựng thiết kế. UNESCO đánh giá Hwaseong là đỉnh cao của kiến trúc quân sự thế kỷ XVIII, nơi những thành tựu khoa học và kỹ thuật từ châu Âu và Đông Á được kết hợp trong một công trình duy nhất.

Ảnh: Wikimedia Commons

Một ví dụ rất thú vị là geojunggi, thiết bị nâng đá được Jeong Yak-yong phát triển dựa trên kiến thức cơ học từ các sách phương Tây đã được truyền qua Trung Quốc. Hệ thống ròng rọc này giúp giảm đáng kể sức người cần thiết để nâng những khối đá lớn. Hồ sơ xây dựng Hwaseong còn ghi lại cực kỳ chi tiết máy móc, vật liệu, nhân công và từng công đoạn thi công.

Bản thân thành cũng giống như một “bộ sưu tập” các công nghệ quân sự. Trên tường có tháp pháo, đài quan sát, vọng lâu chỉ huy, cửa bí mật, lầu canh và các vị trí dành cho súng, pháo. Có tới năm công trình pháo đài dạng poru, trong đó các tầng thấp được thiết kế cho việc sử dụng hỏa khí, còn tầng trên phục vụ quan sát và chiến đấu.

Ảnh: grol1410.blogspot

Đặc biệt, Hwaseong không phải kiểu pháo đài hoàn toàn tách biệt với đời sống. Nó kết hợp quốc phòng, hành chính và thương mại, đồng thời các tuyến đường qua những cổng chính vẫn trở thành một phần của cấu trúc đô thị Suwon. Chính sự kết hợp này khiến UNESCO ghi danh Hwaseong vào Danh sách Di sản Thế giới năm 1997.

Có lẽ vì thế, Hwaseong thú vị không chỉ bởi những bức tường đá đồ sộ. Nó là bằng chứng cho một thời kỳ mà các học giả Joseon không xem kỹ thuật Đông và Tây là hai thế giới tách biệt, mà có thể chọn lọc, kết hợp và biến đổi kiến thức bên ngoài để tạo ra một công trình rất riêng của Triều Tiên.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
Cảnh sát chạy đua cứu người trong vụ sập nhà ở TP HCM

Cảnh sát chạy đua cứu người trong vụ sập nhà ở TP HCM

13/11/2026 20:03

Nhà số 81 trên đường Bùi Văn Ba đổ sập, làm hư hại các căn liền kề. Lực lượng cứu hộ đã đưa 10 nạn nhân ra ngoài và tiếp tục tìm người mắc kẹt.

Bắt giữ phương tiện vận chuyển 70m3 cát lậu ở Hà Tĩnh

Bắt giữ phương tiện vận chuyển 70m3 cát lậu ở Hà Tĩnh

13/11/2026 19:47

Đang vận chuyển 70m3 cát lậu đi tiêu thụ, Nguyễn Văn S. (Nghệ An) đã bị lực lượng chức năng tỉnh Hà Tĩnh phát hiện, bắt giữ.

TSMC rót 1 tỷ USD đầu tư chiến lược vào vào Anthropic và OpenAI

TSMC rót 1 tỷ USD đầu tư chiến lược vào vào Anthropic và OpenAI

13/11/2026 19:47

Nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới chuyển từ cung cấp hạ tầng sang đầu tư trực tiếp vào hai hãng AI hàng đầu, trực tiếp thúc đẩy nhu cầu cho sản phẩm chip.

Vượt nhiều cường quốc du lịch, Việt Nam giữ ngôi số 1 châu Á 10 năm, 2026 lại lập thêm thành tích hiếm có

Vượt nhiều cường quốc du lịch, Việt Nam giữ ngôi số 1 châu Á 10 năm, 2026 lại lập thêm thành tích hiếm có

13/11/2026 19:14

Điều gì giúp Việt Nam giữ vị trí này suốt 10 năm liên tiếp?

Hơn 50 hình động vật trên kiệt tác gỗ 2.000 năm tuổi

Hơn 50 hình động vật trên kiệt tác gỗ 2.000 năm tuổi

13/11/2026 18:57

Được khai quật tại ngôi mộ cổ, chiếc bình phong nhỏ gây chú ý với hơn 50 hình động vật chạm khắc tinh xảo và màu sơn rực rỡ.

Cặp vợ chồng chạy thêm xe Grab và trồng thêm rau để làm điều đặc biệt trong suốt nhiều năm

Cặp vợ chồng chạy thêm xe Grab và trồng thêm rau để làm điều đặc biệt trong suốt nhiều năm

13/11/2026 18:26

Ở đâu đó vẫn còn rất nhiều căn nhà không có một mái che vững chãi, còn nhiều những cụ già neo đơn và những đứa trẻ không nơi nương tựa... đang cần vô cùng những bàn tay giúp đỡ.

AI có thể nhận diện nguy cơ sang chấn tâm lý từ lời kể của bệnh nhân

AI có thể nhận diện nguy cơ sang chấn tâm lý từ lời kể của bệnh nhân

13/11/2026 18:20

Thử nghiệm trên 145 người cho thấy PREVIA nhận diện tốt nguy cơ PTSD sau một tháng. Công cụ có thể hỗ trợ sàng lọc, không thay thế chẩn đoán chuyên môn.

Tai nạn xe khách ở Nepal, 15 người thương vong

Tai nạn xe khách ở Nepal, 15 người thương vong

13/11/2026 18:17

Một chiếc xe khách đã lao khỏi đường núi ở Nepal, khiến ít nhất 10 người thiệt mạng và 5 người khác bị thương.

Đến cả Elon Musk cũng không phải 'vị thần bất tử': Cú ngã ngựa của Jensen Huang vô tình kéo theo toàn bộ sự thật?

Đến cả Elon Musk cũng không phải 'vị thần bất tử': Cú ngã ngựa của Jensen Huang vô tình kéo theo toàn bộ sự thật?

13/11/2026 18:14

NVIDIA có lẽ đã ngộ nhận rằng tài năng của Jensen Huang chính là thứ làm nên thành công của công ty?

Hãng ngoại ráo riết tiếp cận xe dịch vụ, chuyên gia chỉ ra bài toán 'hai không'

Hãng ngoại ráo riết tiếp cận xe dịch vụ, chuyên gia chỉ ra bài toán 'hai không'

13/11/2026 17:35

Hàng loạt hãng xe mới đến tung ưu đãi cho doanh nghiệp vận tải và xe dịch vụ, nhưng vấp phải một số vấn đề nan giải.