Hiện tượng tiết kiệm 0% tại hàng loạt gói thầu của Công ty Cổ phần V5T [Kỳ 1]

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, thời gian qua, Công ty Cổ phần V5T (Mã số thuế: 0303583960; địa chỉ tại Phường Hòa Bình, TP HCM) liên tục trúng nhiều gói thầu mua sắm, lắp đặt thiết bị truyền thanh, công nghệ thông tin tại khu vực phía Nam. Điểm đáng chú ý trong hồ sơ năng lực dự thầu của doanh nghiệp này là hiện tượng trúng thầu sát giá dự toán, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước vô cùng nhỏ giọt, thậm chí là 0%.

Trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm 0%

Dữ liệu đấu thầu thể hiện bức tranh tài chính mang tính hệ thống khi Công ty Cổ phần V5T trúng hàng loạt gói thầu chỉ định hoặc chào hàng cạnh tranh với giá trị sát nút dự toán. Điển hình, tại gói thầu số 02: Mua sắm hệ thống loa không dây trên địa bàn xã Tam Nông (Đồng Tháp), Công ty Cổ phần V5T trúng thầu với giá 486.612.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm là 0%. Tương tự, tại gói thầu sửa chữa loa thông minh xã An Long, doanh nghiệp này được chỉ định thầu với giá 490.909.000 đồng. Các gói thầu khác tại xã Dur Kmăl (99.813.000 đồng) hay xã Phú Thọ (120.000.000 đồng) đều lặp lại kịch bản trúng thầu không giảm giá một đồng nào so với dự toán ban đầu.

Việc ngân sách nhà nước không tiết kiệm được khoản chi phí nào qua các đợt mua sắm này dấy lên những băn khoăn về năng lực thẩm định giá của các chủ đầu tư ở cấp cơ sở.

Vừa báo giá dự toán, vừa trúng thầu ?

Không dừng lại ở tỷ lệ tiết kiệm 0%, quá trình tham gia đấu thầu của Công ty Cổ phần V5T bộc lộ những chi tiết cần làm rõ về tính cạnh tranh. Tại gói thầu Sửa chữa cụm loa phát thanh các khu phố trên địa bàn phường Trảng Bàng (Tây Ninh), Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu ghi nhận mức giá trúng thầu là 99.670.500 đồng. Hồ sơ cho thấy, Công ty Cổ phần V5T chính là đơn vị cung cấp Báo giá số 2512Q.CNTT/V5T-p.TB (ngày 26/12/2025) làm cơ sở để duyệt dự toán. Ngay sau đó, pháp nhân này lại trở thành nhà thầu được chỉ định trúng thầu.

Phân tích pháp lý về tình trạng này, Luật sư Nguyễn Thị Hương bình luận: "Việc một doanh nghiệp cung cấp báo giá để lập dự toán rồi lại tham gia và trúng thầu chính gói đó đặt ra dấu hỏi lớn về tính minh bạch và nguy cơ xung đột lợi ích. Theo tinh thần của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các quy định sửa đổi mới nhất năm 2025, điều này làm suy giảm nghiêm trọng tính cạnh tranh, không bảo đảm được hiệu quả kinh tế cho nguồn vốn đầu tư công".

Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Đấu thầu tại TP Đồng Nai: Sự vắng bóng đối thủ của Công ty Cổ phần V5T

Bảo đảm tính cạnh tranh và nguyên tắc giải trình theo Luật Đấu thầu

Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, nguyên tắc bảo đảm cạnh tranh và tránh xung đột lợi ích trong hoạt động đấu thầu được quy định vô cùng nghiêm ngặt, được giới chuyên môn ví như một "kỷ cương thép" để bảo vệ ngân sách nhà nước.

Thứ nhất, về bảo đảm tính độc lập và cạnh tranh: Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định bắt buộc nhà thầu tham dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với chủ đầu tư, bên mời thầu. Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm nhà thầu có sự liên kết lợi ích với các đơn vị cung cấp dịch vụ tư vấn (như lập, thẩm tra thiết kế, thẩm định giá, đánh giá hồ sơ dự thầu) cho chính gói thầu đó. Việc một nhà thầu cung cấp báo giá thị trường để chủ đầu tư làm căn cứ duy nhất lập dự toán, sau đó lại trực tiếp tham gia đấu thầu gói thầu này, tiềm ẩn rủi ro vi phạm các nguyên tắc về công bằng và cạnh tranh, đòi hỏi cơ quan giám sát phải vào cuộc thẩm tra làm rõ.

Thứ hai, về hoạt động Chỉ định thầu và tiết kiệm ngân sách: Theo Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP và hướng dẫn tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT, chỉ định thầu là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các tình huống cấp bách, quy mô nhỏ. Để chống lãng phí, văn bản của Bộ Tài chính yêu cầu chủ đầu tư phải chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với từng loại gói thầu, điều kiện thị trường. Mức tiết kiệm 0% liên tục lặp lại ở nhiều gói thầu chỉ định phản ánh sự yếu kém trong công tác thương thảo hoặc sự buông lỏng quản lý của người đứng đầu đơn vị chủ đầu tư.

Thứ ba, về thẩm quyền và trách nhiệm giải trình: Trong bối cảnh phân cấp tự chủ mua sắm mạnh mẽ theo tinh thần Luật số 90/2025/QH15, các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập được quyền tự quyết định mua sắm. Tuy nhiên, quyền tự quyết này bắt buộc phải đứng trên nền tảng: bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm giải trình.

Người có thẩm quyền và chủ đầu tư không thể phó mặc tính pháp lý của gói thầu cho các báo giá trôi nổi hoặc viện cớ thiếu thông tin để giao thầu cho một đơn vị duy nhất mà không có biện pháp rà soát giá cả thị trường thực tế.