Hai nhà thầu bỏ giá thấp trượt gói thầu giao thông hơn 6,8 tỷ ở Cần Thơ
Dù bỏ giá dự thầu cạnh tranh, hai nhà thầu vẫn bị loại tại gói thầu xây dựng ở xã Hòa Tú vì thuyết minh biện pháp thi công và huy động vật tư lỗi hẹn với tiến độ
Lộ diện liên danh trúng gói thầu giao thông hơn 6,4 tỷ đồng
Trưởng phòng Kinh tế xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ vừa ban hành Quyết định số 33/QĐ-PKT về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình. Đây là gói thầu cốt lõi thuộc dự án đầu tư xây dựng công trình Nâng cấp, mở rộng đường bê tông Hữu Cận - Hòa Trung, xã Hòa Tú, thành phố Cần Thơ. Gói thầu có giá dự toán được duyệt là 6.894.517.073 đồng, sử dụng nguồn vốn xổ số kiến thiết giai đoạn 2026 - 2027.
Theo Quyết định phê duyệt, đơn vị trúng thầu là Liên danh Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Tâm Như và Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Cường Thịnh Hưng. Giá trúng thầu được xác định là 6.470.071.273 đồng, thời gian thực hiện hợp đồng trọn gói là 180 ngày. Như vậy, thông qua công tác đấu thầu rộng rãi qua mạng, gói thầu đã tiết kiệm cho ngân sách nhà nước số tiền hơn 424 triệu đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm khoảng 6,16%.
Nghịch lý tại vòng kỹ thuật: Giá thấp nhất vẫn trượt thầu!
Tại báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT) số 20.4.2/BCKQ.CHAM do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH C.H.A.M lập cho thấy một kịch bản đáng chú ý. Ở khía cạnh tài chính, đơn vị trúng thầu không phải là nhà thầu đưa ra giá cạnh tranh nhất. Trước đó, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận có 3 nhà thầu tham gia nộp hồ sơ. Trong đó, hai nhà thầu còn lại đều bỏ mức giá thấp hơn đơn vị trúng thầu hàng trăm triệu đồng nhưng đều đồng loạt bị loại ở bước đánh giá về mặt kỹ thuật.
Cụ thể, nhà thầu bỏ giá thấp nhất là Liên danh Hữu Cận - Hòa Trung (gồm Công ty TNHH Khởi Nghiệp Xanh – Công ty Cổ phần Xây dựng số 9) với giá dự thầu 5.630.226.913 đồng, thấp hơn đơn vị trúng thầu gần 840 triệu đồng. Bước vào vòng đánh giá, mặc dù đáp ứng các tiêu chuẩn về tính hợp lệ và năng lực kinh nghiệm, liên danh này đã bị Tổ chuyên gia đánh giá "Không đạt" ở nội dung kỹ thuật.
Theo báo cáo đánh giá, nhà thầu này đã thuyết minh biện pháp thi công trải vải bạt chắn đất sau khi gia cố ao mương bằng cừ tràm không phù hợp với hồ sơ thiết kế kỹ thuật được phê duyệt. Nghiêm trọng hơn, biểu đồ huy động vật tư của liên danh này hoàn toàn bất hợp lý so với biểu tiến độ thi công. Điển hình là việc đóng cừ tràm gia cố được lên lịch thực hiện từ ngày 06 đến ngày 15, nhưng vật tư cừ tràm lại được bố trí cung cấp từ ngày 11 đến ngày 20. Tương tự, các vật tư thiết yếu như cát vàng, xi măng, thép tròn, đá 1x2 phục vụ đổ bê tông mặt đường đều được xếp lịch cung ứng sau ngày triển khai thi công thực tế trên công trường.
Kịch bản trượt thầu kỹ thuật tương tự cũng xảy ra đối với Công ty TNHH Xây dựng Hữu Nghị. Doanh nghiệp này tham gia dự thầu với giá 5.768.752.015 đồng, thấp hơn đơn vị trúng thầu hơn 701 triệu đồng. Hồ sơ kỹ thuật của nhà thầu bị Tổ chuyên gia chỉ ra hàng loạt điểm thiếu sót và sai lệch. Đơn vị này hoàn toàn không lập biểu huy động nhân sự chủ chốt cho gói thầu. Biểu đồ huy động cừ tràm phục vụ gia cố mương ao bị chậm 5 ngày so với biểu tiến độ thi công thực tế.
Ngoài ra, trong phần thuyết minh biện pháp bảo đảm chất lượng, nhà thầu lại áp dụng Nghị định số 46/2015/NĐ-CP, một văn bản pháp lý đã hết hiệu lực thi hành. Doanh nghiệp này cũng tự ý thay đổi vật liệu lót trước khi đổ bê tông mặt đường thành vải địa kỹ thuật, trong khi hồ sơ thiết kế kỹ thuật quy định bắt buộc phải sử dụng tấm nilon lót.
Do hai nhà thầu giá thấp không vượt qua được bước đánh giá kỹ thuật, Tổ chuyên gia đã căn cứ vào quy trình đánh giá hiện hành, không tiến hành xếp hạng và lựa chọn đơn vị duy nhất vượt qua vòng kỹ thuật là Liên danh Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Tâm Như và Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Cường Thịnh Hưng vào vòng đối chiếu tài liệu và đề nghị trúng thầu.
Năng lực của liên danh nhà thầu
Qua tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, liên danh trúng thầu được cấu thành từ hai doanh nghiệp xây lắp có lịch sử đấu thầu tương đối dày dạn tại khu vực phía Nam.
Thành viên thứ nhất là Công ty TNHH Xây dựng và Thương mại Tâm Như (Mã số doanh nghiệp: 2200549457), đặt trụ sở tại Số 09 Ấp Đay Sô, Xã Gia Hòa, Cần Thơ, do ông Lâm Minh Hiếu làm đại diện pháp luật. Được thành lập từ năm 2010. Trong lịch sử hoạt động đấu thầu doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 109 gói thầu, trúng 69 gói và trượt 32 gói. Tổng giá trị trúng thầu của nhà thầu này đạt 339.714.635.770 đồng, với 127.429.921.166 đồng dưới vai trò độc lập và 212.284.714.604 đồng với vai trò liên danh.
Gần đây nhất, trong tháng 04/2026 nhà thầu này đã trúng các gói như: Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình tại Phòng Kinh tế xã Phú Lộc, trị giá 1.558.000.000 đồng; Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình tại Phòng Kinh tế xã Phú Lộc, trị giá 1.854.900.000 đồng; Gói thầu: Thi công xây dựng Lộ từ nhà ông Tiền đến nhà ông Thanh (giáp chợ Lâm Tân), tại Phòng kinh tế xã Lâm Tân, trị giá 1.553.000.000 đồng (tháng 02/2026)
Thành viên thứ hai trong liên danh là Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Cường Thịnh Hưng (Mã số doanh nghiệp: 2200714372), có địa chỉ tại Số 214 Trần Hưng Đạo, Ấp Hòa Mỹ, Phường Mỹ Xuyên, Cần Thơ, do ông Ngô Quốc Cường làm người đại diện theo pháp luật. Doanh nghiệp này được thành lập từ năm 2016. Trong hoạt động đấu thầu tính đến tháng 05/2026, nhà thầu này đã tham gia khoảng 40 gói thầu, trong đó trúng 22 gói. Tổng giá trị trúng thầu lũy kế đạt 45.334.165.124 đồng; trong đó, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập đạt 16.786.760.590 đồng và vai trò liên danh đạt 28.547.404.534 đồng.
Ngoài gói thầu đã trúng liên danh đang phân tích nêu trên thì cũng trong tháng 04/2026 tại Phòng Kinh tế xã Hoà Tú, thành phố Cần Thơ, trước đó nhà thầu này còn trúng 2 gói thầu xây lắp với vai trò độc lập. Cụ thể: Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình, trị giá 1.420.000.000 đồng; Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình, trị giá 878.000.000 đồng.
Góc nhìn chuyên gia
Dưới góc nhìn pháp lý và chuyên môn về công tác đấu thầu, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Hoạt động lựa chọn nhà thầu đối với các gói thầu xây lắp công trình giao thông nông thôn sử dụng vốn đầu tư công đòi hỏi sự chặt chẽ tuyệt đối về mặt giải pháp kỹ thuật. Việc nhà thầu bỏ giá thấp nhằm tìm kiếm lợi thế tài chính là quyền tự chủ kinh doanh, song nếu hồ sơ kỹ thuật lập một đằng, tiến độ thi công một nẻo, hoặc tự ý thay đổi chủng loại vật tư so với hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt thì việc Tổ chuyên gia đánh giá không đạt là hoàn toàn khách quan, đúng quy định pháp luật."
Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cũng chia sẻ thêm, các lỗi về biểu đồ huy động vật tư đi sau ngày thi công thực tế phản ánh sự thiếu thực tế hoặc năng lực lập hồ sơ chưa hoàn thiện của nhà thầu. Điều này tiềm ẩn nguy cơ cực kỳ lớn về việc chậm tiến độ, gây lãng phí nguồn lực đầu tư công khi triển khai thực tế. Do đó, việc loại bỏ các hồ sơ không khả thi ngay từ bước kỹ thuật là cần thiết để bảo vệ chất lượng công trình công cộng.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.
