Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 08/6/2026, Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng xã An Lục Long (Tây Ninh) - Nguyễn Duy Phương đã ký Quyết định số 104/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Thi công xây dựng thuộc công trình Trường THCS Long Trì. Gói thầu này có nguồn vốn từ ngân sách xã, được tổ chức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Đơn vị trúng thầu là Liên danh xây dựng Hùng Hậu, bao gồm Công ty TNHH Một thành viên Hùng Hậu đóng vai trò liên danh chính và Công ty TNHH Một thành viên Vũ Phong đóng vai trò liên danh phụ. Giá trúng thầu được phê duyệt là 9.297.654.000 đồng. Đáng chú ý, so với giá gói thầu được duyệt là 9.338.277.000 đồng, mức tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt khoảng 40,6 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 0,43%.

Lỗi trượt thầu của đối thủ

Phân tích dữ liệu từ biên bản mở thầu và báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng số 239/2026/BCĐG/TM do Công ty TNHH TM DV Thủy Mộc lập ngày 04/06/2026, quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu đã bộc lộ những diễn biến đáng lưu tâm. Gói thầu chính thức đóng thầu vào lúc 08:00 ngày 03/06/2026 và ghi nhận sự tham gia của hai nhà thầu là Liên danh xây dựng Hùng Hậu và Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Hưng Thịnh Phú. Sự góp mặt của hai đơn vị ban đầu mang lại kỳ vọng về một cuộc cạnh tranh giá sòng phẳng, giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công. Tuy nhiên, kỳ vọng này nhanh chóng khép lại ngay từ khâu đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ.

Cụ thể, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Hưng Thịnh Phú đã bị loại ngay lập tức do không đáp ứng yêu cầu về bảo lãnh dự thầu. Theo báo cáo của tổ chuyên gia, căn cứ nội dung kê khai tại Mẫu số 04B về bảo lãnh dự thầu trên webform, nhà thầu này có đính kèm file mang tên "BẢO LÃNH DỰ THẦU, CAM KẾT CẤP TÍN DỤNG.pdf". Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế nội dung bên trong file scan này, tổ chuyên gia hoàn toàn không tìm thấy bất kỳ nội dung nào liên quan đến bảo lãnh dự thầu.

Thay vào đó, tài liệu đính kèm chỉ chứa đựng các thông tin về quyết định điều động đối với cán bộ, giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh và quyết định ủy quyền thực hiện nhiệm vụ của người đại diện theo pháp luật. Việc một nhà thầu tham gia gói thầu quy mô nhiều tỷ đồng lại bỏ sót một trong những nội dung cơ bản, mang tính điều kiện tiên quyết nhất của hồ sơ dự thầu là một lỗi vô cùng sơ đẳng, khiến dư luận không khỏi băn khoăn về tính nghiêm túc thực sự khi tham dự thầu của đơn vị này.

Việc đối thủ duy nhất nhanh chóng dừng bước vì lỗi hồ sơ cơ bản đã biến cuộc đấu thầu rộng rãi trở thành sân chơi riêng của Liên danh xây dựng Hùng Hậu. Không vấp phải bất kỳ sự cạnh tranh nào về giá, liên danh này dễ dàng vượt qua các bước đánh giá về năng lực, kinh nghiệm, kỹ thuật và tài chính để nghiễm nhiên trở thành đơn vị trúng thầu với mức giá bám sát giá trần, bỏ lỡ cơ hội mang lại một tỷ lệ tiết kiệm tốt hơn cho ngân sách xã An Lục Long.

Năng lực liên danh trúng thầu

Công ty TNHH Một thành viên Hùng Hậu (MSDN: vn1101253136), địa chỉ tại Số 142/8, Ấp Thanh Tân, Xã Thuận Mỹ, Tây Ninh do ông Lê Hùng Hậu làm đại diện pháp luật, được thành lập từ năm 2010. Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 06/2026, Doanh nghiệp này từng tham gia tổng cộng khoảng 55 gói thầu, trong đó trúng tới 42 gói và chỉ trượt 13 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 80.449.499.584 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập của công ty lên tới 49.836.198.584 đồng, với vai trò liên danh đạt 30.613.301.000 đồng.

Thành viên còn lại, Công ty TNHH Một thành viên Vũ Phong (MSDN: vn1100504323), địa chỉ tại Số 189a/1, Ấp Gia Thạnh, Xã Tầm Vu, Tây Ninh, do ông Đỗ Văn Phong làm đại diện pháp luật. Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 06/2026 công ty này đã tham gia khoảng 10 gói thầu, trúng 8 gói và trượt 2 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 24.038.160.000 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập đạt 9.115.435.000 đồng, với vai trò liên danh đạt 14.922.725.000 đồng.

Góc nhìn chuyên gia

Từ góc độ pháp lý và chuyên môn, việc đánh giá, loại hồ sơ dự thầu không hợp lệ là cần thiết để bảo đảm tính tuân thủ pháp luật, nhưng hệ quả của nó đối với tính cạnh tranh của toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu là bài toán cần lời giải.

Theo Luật sư Nguyễn Thị Hương, pháp luật quy định rất rõ, "hồ sơ dự thầu không đáp ứng cơ bản các yêu cầu nêu trong hồ sơ mời thầu, đặc biệt là thiếu sót các tài liệu mang tính chất bảo đảm như thư bảo lãnh, thì bắt buộc phải bị loại nhằm đảm bảo sự công bằng và minh bạch của hệ thống đấu thầu". Tuy nhiên, việc loại thầu này vô hình trung lại thu hẹp cơ hội lựa chọn của chủ đầu tư, khiến áp lực giảm giá không còn hiện hữu đối với nhà thầu còn lại.

Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, "những trường hợp nhà thầu dự thầu nhưng lại nộp nhầm tài liệu, thiếu các văn bản bắt buộc cơ bản như bảo lãnh dự thầu thường tạo ra những luồng dư luận về tính cạnh tranh thực chất của cuộc thầu, bởi một doanh nghiệp chuyên nghiệp hiếm khi mắc phải lỗi sơ đẳng đến vậy".

Sự việc tại Trường THCS Long Trì, khi gói thầu khoảng 9,3 tỷ đồng chỉ tiết kiệm được xấp xỉ 40,6 triệu đồng, là minh chứng cho thấy khi thiếu vắng sự cạnh tranh gay gắt, nguồn vốn đầu tư công khó có thể đạt được hiệu quả tiết kiệm tối ưu, thông thường kỳ vọng ở mức tốt là từ 3% đến 6%. Qua đây, các cơ quan quản lý và chủ đầu tư cần tiếp tục có những biện pháp chặt chẽ hơn trong việc thu hút nhà thầu tham gia, đồng thời rà soát kỹ lưỡng các dấu hiệu đặc trưng trong hồ sơ dự thầu để bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế tuyệt đối.