Gói thầu hoa viên xã Kiến Đức: Một liên danh duy nhất nộp hồ sơ và trúng thầu
Phòng Kinh tế xã Kiến Đức phê duyệt gói thầu xây dựng hoa viên Quảng trường hơn 6,7 tỷ với tiết kiệm khoảng 0,11%, khi chỉ có một liên danh duy nhất dự thầu.
Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Phòng Kinh tế xã Kiến Đức, tỉnh Lâm Đồng đã hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu cho gói thầu Chi phí xây dựng thuộc dự án Xây dựng, cải tạo hoa viên khu vực Quảng trường xã Kiến Đức. Đây là dự án đầu tư công nhằm mục tiêu nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan đô thị tại địa phương. Tuy nhiên, kết quả mở thầu và phê duyệt cuối cùng lại cho thấy các chỉ số kinh tế đạt mức hiệu quả rất khiêm tốn đối với ngân sách nhà nước.
Kết quả lựa chọn nhà thầu tại dự án hoa viên Quảng trường xã Kiến Đức
Căn cứ theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 73/QĐ-KT ngày 22/06/2026 do Trưởng phòng Vy Thanh Quang ký, đơn vị được lựa chọn thực hiện công trình là Liên danh xây dựng công trình hoa viên khu vực Quảng trường xã Kiến Đức. Liên danh này được thành lập bởi thành viên đứng đầu là Công ty TNHH Một thành viên Thương mại - Xây dựng Thanh Tuấn Đắk Nông và đối tác liên danh phụ là Công ty TNHH Kỹ thuật Công nghiệp Toàn Thắng. Trước đó, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật của công trình này đã được lập bởi Công ty TNHH Một thành viên tư vấn xây dựng GBC và được tổ chức thẩm tra bởi Công ty TNHH Một thành viên thương mại dịch vụ xây dựng Hồng Phát.
Dữ liệu từ hồ sơ thầu cho thấy giá gói thầu được xác định tại quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số số 25/QĐ-KT ngày 24/4/2026 là 6.731.968.000 đồng. Sau khi thực hiện các bước chấm thầu và thương thảo, giá trúng thầu được công bố chính thức ở mức 6.724.320.000 đồng. Đối chiếu hai giá trị này, số tiền tiết kiệm cơ học cho ngân sách nhà nước sau đấu thầu chỉ đạt 7.648.000 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm tương ứng đạt mức xấp xỉ 0,11%. Theo hệ thống phân loại hiệu quả kinh tế đầu tư, các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm dưới mức 0,5% được đánh giá là thấp, cho thấy nguồn vốn công chưa được tối ưu hóa tối đa thông qua hình thức đấu thầu rộng rãi.
Bài toán cạnh tranh khi duy nhất một liên danh tham gia
Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu và Biên bản mở thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia chứng minh rằng, gói thầu mang mã số thông báo mời thầu IB2600277991 dù được phát hành công khai dưới hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng đến thời điểm đóng thầu ngày 19/06/2026, Hệ thống lại ghi nhận chỉ duy nhất liên danh Thanh Tuấn Đắk Nông và Toàn Thắng nộp hồ sơ tham dự.
Đi sâu vào lịch sử hoạt động của thành viên đứng đầu liên danh là Công ty TNHH Một thành viên Thương mại - Xây dựng Thanh Tuấn Đắk Nông (mã số thuế 6400300658), doanh nghiệp này có địa chỉ trụ sở tại thôn Quảng Lộc, xã Kiến Đức, tỉnh Lâm Đồng.
Hệ thống dữ liệu ghi nhận nhà thầu này từng tham gia khoảng 55 gói thầu, trúng 44 gói với tổng giá trị trúng thầu đạt xấp xỉ 161.348.154.646 đồng. Đáng chú ý, tỷ lệ giá trúng thầu trung bình của doanh nghiệp so với giá dự toán của các chủ đầu tư đạt tới khoảng 99,86%. Doanh nghiệp này cũng ghi nhận mối quan hệ đối tác thường xuyên với Đơn vị tư vấn đấu thầu là Công ty TNHH Một thành viên Huyền My Đắk Nông - đơn vị trực tiếp chấm thầu tại dự án hoa viên lần này. Cụ thể, Công ty Thanh Tuấn Đắk Nông từng tham gia khoảng 6 gói thầu do đơn vị tư vấn này phụ trách và đã trúng tới 5 gói thầu với tổng giá trị hơn 26.000.000.000 đồng.
Trong khi đó, đối tác liên danh phụ là Công ty TNHH Kỹ thuật Công nghiệp Toàn Thắng (mã số thuế 3801313257) có trụ sở đăng ký tại đường ĐT741, thôn Phú Thịnh, xã Phú Riềng, TP Đồng Nai. Doanh nghiệp này từng tham gia khoảng 15 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, trong đó trúng 4 gói với tổng giá trị trúng thầu đạt xấp xỉ 8.389.823.000 đồng. Sự kết hợp của hai nhà thầu quen thuộc tạo thành vị thế độc bộ tại một gói thầu sử dụng vốn đầu tư công cấp xã đã đặt ra câu hỏi lớn về tính hấp dẫn và tính cạnh tranh thực tế của hồ sơ mời thầu đối với cộng đồng doanh nghiệp xây dựng.
Trách nhiệm giải trình và góc nhìn từ các chuyên gia pháp lý
Thực trạng đấu thầu rộng rãi công khai nhưng chỉ thu hút một nhà thầu tham gia với tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp tại các dự án hạ tầng địa phương đang là vấn đề được các chuyên gia kinh tế và giới luật sư phân tích sâu sắc dưới góc độ quản lý dòng vốn nhà nước.
Theo luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15) quy định rất rõ mục tiêu của công tác lựa chọn nhà thầu là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Khi xuất hiện tình trạng gói thầu quy mô hơn 6,7 tỷ đồng nhưng chỉ tiết kiệm được khoảng 7,6 triệu đồng, người đứng đầu chủ đầu tư cần có trách nhiệm rà soát lại toàn bộ quy trình lập hồ sơ mời thầu của tổ chuyên gia thuộc Công ty Huyền My Đắk Nông và đơn vị thẩm định là Công ty NKH xem các tiêu chí về năng lực, kinh nghiệm có dấu hiệu cài cắm rào cản vô hình hay không.
Theo chuyên gia Đào Giang, tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC của Bộ Tài chính đã đặt ra yêu cầu rất nghiêm ngặt về việc tăng cường trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư trong quản lý chi tiêu công năm 2026. Những gói thầu có hiệu quả kinh tế dưới mức 0,5% cần được các cơ quan quản lý nhà nước độc lập kiểm tra để đảm bảo tính minh bạch, khuyến khích chủ đầu tư xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật mở rộng nhằm đạt tỷ lệ tiết kiệm tốt nhất cho ngân sách.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
