Gói thầu đường La Vang hơn 10 tỷ tại Ninh Sơn: Tỷ lệ tiết kiệm đạt 2,67%
Dù tổ chức đấu thầu rộng rãi, gói thầu bê tông hóa đường La Vang hơn 10 tỷ đồng tại xã Ninh Sơn chỉ ghi nhận một liên danh tham dự, đạt tỷ lệ tiết kiệm 2,67%.
Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Gói thầu số 06: Thi công xây dựng công trình + Đảm bảo ATGT + Dự phòng thuộc dự án Bê tông hóa các tuyến đường La Vang 1, 2 (số thông báo mời thầu: IB2600227877) do Ban Quản lý dự án xã Ninh Sơn (tỉnh Khánh Hòa) làm chủ đầu tư vừa hoàn tất lựa chọn nhà thầu qua mạng.
Ngày 20/06/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Ninh Sơn đã ký Quyết định số 439/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho Liên danh Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Thuận Phước - Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Cơ khí Trường Kỳ - Công ty TNHH Xây dựng 379 NT trúng thầu với giá 10.366.842.000 đồng. So với giá gói thầu được duyệt ban đầu là 10.651.095.986 đồng, giá trị tiết kiệm cho ngân sách địa phương đạt khoảng 284.253.986 đồng, đạt tỷ lệ xấp xỉ 2,67%.
Hồ sơ quản lý đầu tư công cho thấy dự án trên được phê duyệt Báo cáo Kinh tế - Kỹ thuật theo Quyết định số 808/QĐ-UBND ngày 22/4/2026 do Chủ tịch UBND xã Ninh Sơn ký với dự toán công trình sau thẩm định là 12.000.000.000 đồng, trong đó chi phí xây dựng chiếm 10.396.952.777 đồng. Tiếp đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt tại Quyết định số 335/QĐ-BQLDA ngày 14/5/2026 và hồ sơ mời thầu được thông qua theo Quyết định số 366/QĐ-BQL ngày 25/5/2026.
Công tác tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Thương mại Tư vấn xây dựng Khánh Hưng chịu trách nhiệm. Dù áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhằm tối ưu hóa tính minh bạch, biên bản mở thầu ghi nhận vào ngày đóng thầu 13/06/2026 chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ tham gia là liên danh Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Thuận Phước - Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Cơ khí Trường Kỳ - Công ty TNHH Xây dựng 379 NT. Trong thế trận không xuất hiện đối thủ cạnh tranh, liên danh này đã từng bước vượt qua các bài đánh giá và trúng thầu.
Tìm hiểu sâu về lịch sử đấu thầu của các doanh nghiệp trong liên danh trúng thầu cho thấy những nét đặc trưng về phân bổ địa bàn. Thành viên Công ty TNHH Xây dựng Thương mại và Cơ khí Trường Kỳ (mã số thuế 4500485550) có địa chỉ trụ sở đóng tại Thôn 3, xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa. Việc doanh nghiệp có trụ sở ngay tại địa bàn triển khai dự án tham gia và trúng thầu tại gói thầu do cơ quan quản lý địa phương làm chủ đầu tư là đặc điểm đáng chú ý trong đầu tư công cấp cơ sở.
Trong khi đó, thành viên Công ty TNHH Xây dựng 379 NT (mã số thuế 4500663242) có địa chỉ tại Thôn An Thạnh 2, xã Phước Dinh, tỉnh Khánh Hòa lại có lịch sử đấu thầu đặc biệt khi tham gia 24 gói thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và đạt tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% với tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt khoảng 34.499.705.585 đồng.
Thành viên đứng đầu liên danh là Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Thuận Phước (mã số thuế 4500225425) có địa chỉ tại thôn Trà Giang 2, xã Lâm Sơn, tỉnh Khánh Hòa cũng là nhà thầu dày dặn kinh nghiệm với việc từng tham gia 56 gói thầu và trúng tới 50 gói thầu tại khu vực miền Trung. Việc các nhà thầu lớn kết hợp cùng một doanh nghiệp bản địa tham gia gói thầu rộng rãi nhưng không có yếu tố cạnh tranh trực tiếp về giá đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.
Phân tích hiện tượng đấu thầu rộng rãi chỉ có một nhà thầu tham gia, hệ thống hành lang pháp lý và các chuyên gia đã đưa ra những góc nhìn cụ thể. Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập thuộc Đoàn Luật sư TP HCM thì tinh thần cốt lõi của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP là loại bỏ các rào cản kỹ thuật không cần thiết trong hồ sơ mời thầu nhằm thúc đẩy sự tham gia sòng phẳng của các doanh nghiệp. Đối với gói thầu rộng rãi nhưng chỉ thu hút một hồ sơ dự thầu, chủ đầu tư cần rà soát kỹ các tiêu chí đánh giá để thực hiện đúng trách nhiệm giải trình.
Dưới góc nhìn kinh tế, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ đánh giá rằng tỷ lệ tiết kiệm khoảng 2,67% tại gói thầu quy mô hơn 10 tỷ đồng là tương đối khiêm tốn. Ở các dự án giao thông nông thôn tương tự, nếu thu hút từ hai nhà thầu trở lên cạnh tranh độc lập, tỷ lệ tiết kiệm thường đạt mức tốt từ 3% đến 6% để tối ưu hóa nguồn vốn cho địa phương. Đồng thời, chuyên gia Đào Giang nhấn mạnh rằng Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất rõ về việc nâng cao năng lực, hiệu quả và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chủ đầu tư trong công tác đấu thầu, hạn chế tối đa tình trạng khan hiếm nhà thầu nhằm lành mạnh hóa hoạt động đầu tư công.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.
