[GALLERY] Người đã mất vẫn kể chuyện cho con cháu nhờ công nghệ AI
AI đang mở ra kỷ nguyên di sản số, giúp lưu giữ giọng nói, ký ức và câu chuyện của người thân, tạo cầu nối cảm xúc giữa các thế hệ.
Trong suốt chiều dài lịch sử, con người luôn tìm kiếm những cách thức khác nhau để lưu giữ ký ức và dấu ấn của những người thân yêu, từ tranh chân dung, nhật ký, album ảnh cho đến các đoạn phim gia đình, nhưng sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra một bước ngoặt hoàn toàn mới trong hành trình gìn giữ những giá trị tinh thần ấy.
Không còn dừng lại ở việc lưu trữ hình ảnh hay video, các công nghệ AI hiện đại có khả năng tái hiện giọng nói, phong cách giao tiếp, ký ức và những câu chuyện gắn liền với một con người, tạo nên khái niệm “di sản số” - nơi những giá trị tinh thần có thể được lưu giữ sống động và truyền lại cho thế hệ tương lai ngay cả khi người đó không còn hiện diện.
Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), công nghệ nhân bản giọng nói và video AI đã giúp biến những ý tưởng từng chỉ xuất hiện trong phim khoa học viễn tưởng thành hiện thực, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp trên thế giới cung cấp giải pháp lưu giữ ký ức dưới dạng tương tác số dành cho cá nhân và gia đình.
Thay vì chỉ nhìn lại những bức ảnh cũ, người thân giờ đây có thể nghe lại giọng nói quen thuộc, khám phá những câu chuyện chưa từng được kể hoặc tiếp cận các thông điệp được chuẩn bị từ trước dành cho con cháu trong tương lai, mang đến trải nghiệm cảm xúc sâu sắc hơn rất nhiều so với các phương thức lưu trữ truyền thống.
Một trong những ví dụ gây chú ý nhất là trường hợp bà Marina Smith, nhà giáo dục đã xuất hiện tại chính tang lễ của mình thông qua một avatar AI tương tác, cho phép bà gửi lời tạm biệt và trò chuyện với người tham dự, qua đó cho thấy tiềm năng to lớn của công nghệ trong việc bảo tồn ký ức và giá trị tinh thần của con người.
Theo anh Đặng Văn Thành Huy, nhà sáng lập Nexcyra, mục tiêu của công nghệ không phải là tạo ra một “bản sao” con người mà là xây dựng những trang di sản lưu giữ hình ảnh, giọng nói, câu chuyện và cá tính của mỗi cá nhân để các thế hệ sau có thể hiểu hơn về nguồn cội, truyền thống và những bài học được tích lũy qua thời gian.
Nhiều nghiên cứu khoa học cũng chỉ ra rằng giọng nói mang sức mạnh cảm xúc đặc biệt, bởi những thay đổi về cao độ, nhịp điệu hay khoảng lặng có thể truyền tải cảm xúc chân thực hơn văn bản, giúp công nghệ lưu giữ giọng nói bằng AI trở thành công cụ kết nối các thành viên trong gia đình vượt qua khoảng cách không gian và thời gian.
Dù vẫn còn những tranh luận liên quan đến đạo đức, quyền riêng tư và việc sử dụng dữ liệu cá nhân sau khi một người qua đời, các chuyên gia cho rằng nếu được phát triển minh bạch, có trách nhiệm và đi kèm hành lang pháp lý phù hợp, AI sẽ trở thành công cụ nhân văn giúp bảo tồn ký ức, gìn giữ bản sắc gia đình và kết nối các thế hệ trong kỷ nguyên di sản số.
