[GALLERY] Mỗi email AI có thể tiêu tốn nửa lít nước, sự thật gây sốc

Ít ai biết rằng mỗi lần sử dụng AI tạo sinh đều tiêu tốn điện và nước để vận hành trung tâm dữ liệu, tạo thêm áp lực lên tài nguyên và môi trường toàn cầu.

Việc sử dụng AI tạo sinh đang bùng nổ trên toàn cầu nhưng đi kèm là cái giá môi trường không hề nhỏ, khi báo cáo của Đại học Liên hợp quốc cho thấy các trung tâm dữ liệu đã tiêu thụ tới 448 nghìn tỷ watt-giờ điện chỉ trong một năm và dự kiến mức tiêu thụ này sẽ còn tăng hơn gấp đôi trong vòng 4 năm tới, biến AI thành một trong những lĩnh vực có nhu cầu năng lượng tăng nhanh nhất thế giới và đặt ra thách thức lớn đối với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính cũng như phát triển bền vững.

Không chỉ tiêu tốn điện năng, AI còn cần lượng nước khổng lồ để làm mát các máy chủ hoạt động liên tục, trong đó Tiến sĩ Kaveh Madani, Giám đốc Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe của Đại học Liên Hợp Quốc, cảnh báo rằng đến năm 2030, các trung tâm dữ liệu có thể sử dụng tới 9,3 nghìn tỷ lít nước, tương đương lượng nước đủ để toàn bộ dân số thế giới uống trong gần hai năm, phản ánh quy mô đáng báo động của "cơn khát" tài nguyên do công nghệ tạo ra.

Nhiều người cho rằng một câu lệnh gửi tới AI chỉ kéo dài vài giây nên gần như không ảnh hưởng đến môi trường, tuy nhiên các chuyên gia ước tính một phản hồi văn bản thông thường đã tiêu thụ lượng điện tương đương việc bật bóng đèn tiết kiệm điện trong khoảng 2,5 phút, còn một email ngắn được AI hỗ trợ soạn thảo có thể tiêu tốn khoảng nửa lít nước để làm mát hệ thống máy chủ.

Mức tiêu thụ tài nguyên sẽ còn tăng mạnh nếu người dùng yêu cầu AI tạo video, hình ảnh hoặc nội dung phức tạp, bởi một video do AI tạo ra có thể cần lượng điện tương đương một bóng đèn hoạt động liên tục suốt 42 giờ và làm bốc hơi khoảng 4 lít nước, cho thấy mỗi yêu cầu tưởng như đơn giản đều đang tạo thêm áp lực lên các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu.

Theo nhà khoa học máy tính Sasha Luccioni, đồng sáng lập Sustainable AI Group, việc sử dụng AI tràn lan cho những tác vụ đơn giản đang đi ngược lại các nỗ lực cắt giảm phát thải carbon, bởi nếu người dùng vẫn nhờ AI xử lý các phép tính cơ bản, lập danh sách mua sắm hay trả lời những câu hỏi rất đơn giản thì lợi ích về tiện ích có thể không tương xứng với lượng tài nguyên thiên nhiên bị tiêu hao phía sau.

Các chuyên gia vì vậy khuyến nghị người dùng chỉ nên sử dụng AI khi thực sự cần thiết, đồng thời hạn chế yêu cầu hệ thống thực hiện những công việc mà công cụ tìm kiếm truyền thống hoặc các ứng dụng thông thường có thể xử lý nhanh chóng hơn, giúp giảm tải cho máy chủ và tiết kiệm đáng kể điện năng cũng như lượng nước phục vụ quá trình làm mát.

Trong trường hợp bắt buộc phải sử dụng AI, người dùng nên viết câu lệnh ngắn gọn, súc tích, loại bỏ những thông tin nền không cần thiết để giảm khối lượng xử lý của hệ thống, đồng thời có thể tắt các tính năng AI khi tìm kiếm trên Google bằng bộ lọc "Web" hoặc thêm cụm từ "-ai", cũng như cân nhắc sử dụng các công cụ tìm kiếm thân thiện với môi trường như Ecosia hoặc DuckDuckGo khi phù hợp.

Các chuyên gia nhận định rằng chính lựa chọn của người tiêu dùng sẽ tạo áp lực buộc các tập đoàn công nghệ đầu tư vào những trung tâm dữ liệu tiết kiệm điện, sử dụng nước hiệu quả và minh bạch hơn về tác động môi trường, qua đó giúp AI phát triển theo hướng bền vững thay vì trở thành gánh nặng mới đối với tài nguyên thiên nhiên của Trái đất.