| TP HỒ CHÍ MINH 34°C /57% weather

Chủ nhật, 07/06/2026, 19:39 PM
  • Click để copy

[GALLERY] Đừng tin tuyệt đối AI, sự thật khiến nhiều người bất ngờ

AI ngày càng thông minh và hữu ích, nhưng các chuyên gia cảnh báo người dùng không nên xem câu trả lời từ chatbot là nguồn thông tin tuyệt đối đáng tin cậy.

Sự bùng nổ của các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT, Gemini hay Claude đang thay đổi cách con người tìm kiếm thông tin, nhưng đi kèm với đó là một nguy cơ ít người nhận ra: AI có thể trả lời sai hoàn toàn nhưng vẫn trình bày theo cách rất thuyết phục, khiến người dùng dễ tin tưởng mà không kiểm chứng lại.
Sự bùng nổ của các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT, Gemini hay Claude đang thay đổi cách con người tìm kiếm thông tin, nhưng đi kèm với đó là một nguy cơ ít người nhận ra: AI có thể trả lời sai hoàn toàn nhưng vẫn trình bày theo cách rất thuyết phục, khiến người dùng dễ tin tưởng mà không kiểm chứng lại.
Trong lĩnh vực công nghệ, hiện tượng này được gọi là “AI hallucination” hay “ảo giác AI”, dùng để mô tả những trường hợp mô hình trí tuệ nhân tạo tự tạo ra thông tin không có thật, từ tên nhân vật, tài liệu, số liệu cho tới các sự kiện chưa từng tồn tại, nhưng lại diễn đạt với giọng điệu chắc chắn như thể đó là sự thật đã được xác minh.
Trong lĩnh vực công nghệ, hiện tượng này được gọi là “AI hallucination” hay “ảo giác AI”, dùng để mô tả những trường hợp mô hình trí tuệ nhân tạo tự tạo ra thông tin không có thật, từ tên nhân vật, tài liệu, số liệu cho tới các sự kiện chưa từng tồn tại, nhưng lại diễn đạt với giọng điệu chắc chắn như thể đó là sự thật đã được xác minh.
Nguyên nhân xuất phát từ cách hoạt động đặc trưng của các mô hình ngôn ngữ lớn, khi chúng không thực sự hiểu thế giới giống con người mà chủ yếu học từ khối dữ liệu khổng lồ để dự đoán từ hoặc câu nào có xác suất xuất hiện tiếp theo cao nhất trong một ngữ cảnh nhất định.
Nguyên nhân xuất phát từ cách hoạt động đặc trưng của các mô hình ngôn ngữ lớn, khi chúng không thực sự hiểu thế giới giống con người mà chủ yếu học từ khối dữ liệu khổng lồ để dự đoán từ hoặc câu nào có xác suất xuất hiện tiếp theo cao nhất trong một ngữ cảnh nhất định.
Chính vì vậy, AI thường rất giỏi tạo ra những câu trả lời nghe hợp lý, logic và mạch lạc, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc nội dung luôn chính xác, bởi mô hình có thể ghép nối nhiều mảnh thông tin khác nhau thành một câu chuyện có vẻ thuyết phục dù thực tế hoàn toàn sai lệch.
Chính vì vậy, AI thường rất giỏi tạo ra những câu trả lời nghe hợp lý, logic và mạch lạc, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc nội dung luôn chính xác, bởi mô hình có thể ghép nối nhiều mảnh thông tin khác nhau thành một câu chuyện có vẻ thuyết phục dù thực tế hoàn toàn sai lệch.
Một vấn đề khác là AI không có khả năng nhận thức theo kiểu “tôi không biết” như con người, nên thay vì thừa nhận thiếu dữ liệu, hệ thống thường cố gắng tạo ra câu trả lời được đánh giá là hữu ích nhất, đặc biệt khi trong quá trình huấn luyện những phản hồi đầy đủ và tự tin thường nhận được đánh giá tích cực hơn từ người dùng.
Một vấn đề khác là AI không có khả năng nhận thức theo kiểu “tôi không biết” như con người, nên thay vì thừa nhận thiếu dữ liệu, hệ thống thường cố gắng tạo ra câu trả lời được đánh giá là hữu ích nhất, đặc biệt khi trong quá trình huấn luyện những phản hồi đầy đủ và tự tin thường nhận được đánh giá tích cực hơn từ người dùng.
Các nhà phát triển AI đã liên tục cải tiến mô hình để giảm tỷ lệ ảo giác thông qua việc kết nối công cụ tìm kiếm, bổ sung cơ chế kiểm chứng thông tin và tăng khả năng cảnh báo khi dữ liệu không chắc chắn, nhưng hiện tượng này vẫn chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn, nhất là ở các chủ đề chuyên sâu hoặc có ít dữ liệu tham chiếu.
Các nhà phát triển AI đã liên tục cải tiến mô hình để giảm tỷ lệ ảo giác thông qua việc kết nối công cụ tìm kiếm, bổ sung cơ chế kiểm chứng thông tin và tăng khả năng cảnh báo khi dữ liệu không chắc chắn, nhưng hiện tượng này vẫn chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn, nhất là ở các chủ đề chuyên sâu hoặc có ít dữ liệu tham chiếu.
Vì vậy, với những nội dung liên quan đến sức khỏe, tài chính, pháp luật, nghiên cứu học thuật, tin tức hoặc các quyết định quan trọng, người dùng được khuyến nghị nên yêu cầu AI cung cấp nguồn tham khảo, phân biệt rõ đâu là dữ kiện đã được xác minh và đâu là suy luận, đồng thời kiểm tra chéo với các nguồn thông tin đáng tin cậy khác.
Vì vậy, với những nội dung liên quan đến sức khỏe, tài chính, pháp luật, nghiên cứu học thuật, tin tức hoặc các quyết định quan trọng, người dùng được khuyến nghị nên yêu cầu AI cung cấp nguồn tham khảo, phân biệt rõ đâu là dữ kiện đã được xác minh và đâu là suy luận, đồng thời kiểm tra chéo với các nguồn thông tin đáng tin cậy khác.
Các chuyên gia cho rằng cách tiếp cận đúng đắn nhất hiện nay là xem AI như một trợ lý thông minh hỗ trợ tìm kiếm, tóm tắt và phân tích thông tin thay vì coi đây là “chân lý tuyệt đối”, bởi dù công nghệ đang tiến bộ rất nhanh, độ chính xác của AI vẫn phụ thuộc vào dữ liệu, thuật toán và giới hạn vốn có của các mô hình ngôn ngữ hiện đại.
Các chuyên gia cho rằng cách tiếp cận đúng đắn nhất hiện nay là xem AI như một trợ lý thông minh hỗ trợ tìm kiếm, tóm tắt và phân tích thông tin thay vì coi đây là “chân lý tuyệt đối”, bởi dù công nghệ đang tiến bộ rất nhanh, độ chính xác của AI vẫn phụ thuộc vào dữ liệu, thuật toán và giới hạn vốn có của các mô hình ngôn ngữ hiện đại.
Mời quý độc giả xem thêm video: 'Sứa ma' nước ngọt: Ngủ quên dưới đáy hồ, thức dậy là kỳ quan hiếm gặp
[GALLERY] Robot thay người hoàn toàn, khách sạn tương lai đã xuất hiện

[GALLERY] Robot thay người hoàn toàn, khách sạn tương lai đã xuất hiện

07/06/2026 13:51

Một khách sạn tại Trung Quốc đang gây chú ý khi vận hành gần như hoàn toàn bằng robot và AI, từ lễ tân, dọn phòng đến phục vụ khách lưu trú.

Lâm Đồng: Giải mã chuỗi trúng thầu 'thần tốc' của Xây lắp Thiên Anh tại xã Tân Minh [Kỳ 1]

Lâm Đồng: Giải mã chuỗi trúng thầu 'thần tốc' của Xây lắp Thiên Anh tại xã Tân Minh [Kỳ 1]

07/06/2026 13:38

Trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm thấp, Xây lắp Thiên Anh cho thấy sự nhạy bén đặc biệt tại xã Tân Minh (Lâm Đồng). Loạt gói thầu tiền tỷ chỉ định thần tốc cần được làm rõ về tính minh bạch.

Thiên hà song sinh của Dải Ngân hà

Thiên hà song sinh của Dải Ngân hà

07/06/2026 13:22

Các chuyên gia phát hiện thiên hà song sinh xa nhất và lâu đời nhất của Dải Ngân hà cho đến nay. Nó được đặt tên theo sinh vật thần thoại Trung Quốc "Rồng Nến".

Sau hơn 20 năm làm nghề, Lê Khánh vẫn tìm thử thách mới

Sau hơn 20 năm làm nghề, Lê Khánh vẫn tìm thử thách mới

07/06/2026 13:17

Sau hơn 20 năm hoạt động nghệ thuật, Lê Khánh vẫn chủ động tìm kiếm những nhân vật khác biệt để làm mới hình ảnh.

Cận cảnh gói thầu Cải tạo sửa chữa Trường TH Lương Hòa và năng lực Công ty Hiệp Thắng L.A

Cận cảnh gói thầu Cải tạo sửa chữa Trường TH Lương Hòa và năng lực Công ty Hiệp Thắng L.A

07/06/2026 12:04

Cạnh tranh sát nút về giá, Công ty Xây dựng Hiệp Thắng L.A được xướng tên tại gói thầu xây dựng ở xã Lương Hòa. Năng lực của doanh nghiệp này ra sao?

[GALLERY] Ốp lưng quen thuộc có thể khiến điện thoại nhanh hỏng pin

[GALLERY] Ốp lưng quen thuộc có thể khiến điện thoại nhanh hỏng pin

07/06/2026 11:49

Nhiều người dùng smartphone không ngờ rằng chiếc ốp lưng quen thuộc có thể làm máy nóng hơn, hao pin nhanh hơn và ảnh hưởng đến tuổi thọ thiết bị.

Cảnh báo về trào lưu Kuman Thong xâm nhập học đường Tây Ninh

Cảnh báo về trào lưu Kuman Thong xâm nhập học đường Tây Ninh

07/06/2026 11:42

Công an Tây Ninh cảnh báo về trào lưu Kuman Thong gây ảnh hưởng tiêu cực tới học sinh và môi trường giáo dục, đồng thời tăng cường quản lý mạng xã hội.

Hai nhà thầu 'so găng' tại Đại học Y Dược TP HCM với mức giá sát nút

Hai nhà thầu 'so găng' tại Đại học Y Dược TP HCM với mức giá sát nút

07/06/2026 11:16

Một gói thầu mua sắm hàng hóa thông thường trị giá xấp xỉ 1 tỉ đồng tại Đại học Y Dược TP HCM vừa hoàn thành mở thầu. Tuy nhiên, mức giá dự thầu bám sát giá trần của các doanh nghiệp tham gia đang trở thành tâm điểm chú ý, khơi dậy những cuộc thảo luận đa chiều về tính cạnh tranh thực chất và hiệu quả kinh tế trong công tác mua sắm công.

Xây dựng Ngọc Công: Trúng thầu tuyệt đối nhờ 'vé' chỉ định rút gọn dự án cấp xã tại Lâm Đồng [Kỳ 1]

Xây dựng Ngọc Công: Trúng thầu tuyệt đối nhờ 'vé' chỉ định rút gọn dự án cấp xã tại Lâm Đồng [Kỳ 1]

07/06/2026 10:17

Sở hữu tỷ lệ thắng thầu tiệm cận tuyệt đối, Ngọc Công đang tạo ra một "hệ sinh thái" đấu thầu khép kín, vắng bóng cạnh tranh ở nhiều địa phương tại Lâm Đồng.

Gói thầu xây lắp 4,9 tỷ đồng tại xã Bù Đăng: Ngân sách tiết kiệm bao nhiêu?

Gói thầu xây lắp 4,9 tỷ đồng tại xã Bù Đăng: Ngân sách tiết kiệm bao nhiêu?

07/06/2026 09:59

Dù tổ chức đấu thầu rộng rãi, gói thầu công trình công cộng giá 4,9 tỷ đồng chỉ thu hút một doanh nghiệp tham gia, tỷ lệ tiết kiệm đạt khoảng 1,01%.