Dự thảo luật sửa đổi BHXH giảm tuổi hưu xuống 70, mở rộng trợ cấp xã hội

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đang được lấy ý kiến, trong đó đề xuất giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi và có thể thấp hơn khi đủ điều kiện. Bộ Nội vụ là cơ quan chủ trì soạn thảo dự luật.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người từ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hưởng chế độ này khi từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi.

Theo thống kê của Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế), sau khi giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ 80 tuổi xuống 75 tuổi, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500.000 người. Nhờ đó, tỷ lệ người được hưởng các chế độ này đạt gần 42% vào năm 2025.

Tuy nhiên, tỷ lệ trên vẫn còn khá xa mục tiêu được đặt ra tại Nghị quyết số 28-NQ/TW, theo đó đến năm 2030 phấn đấu khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội.

Trong khi đó, số người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng do cơ quan BHXH giải quyết chỉ tăng mới khoảng 100.000 người mỗi năm. Vì vậy, nếu không tiếp tục điều chỉnh chính sách, việc hoàn thành mục tiêu mà Ban Chấp hành Trung ương đề ra sẽ gặp nhiều khó khăn.

Theo cơ quan soạn thảo, hiện có hai phương án được đưa ra xem xét.

Phương án 1 giữ nguyên quy định hiện hành trong trường hợp ngân sách nhà nước chưa đáp ứng được yêu cầu.

Phương án 2 giao Chính phủ quyết định lộ trình giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách từng thời kỳ. Đồng thời, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm độ tuổi hưởng xuống dưới 70 tuổi khi đủ điều kiện.

Theo Nghị định số 176/2025/NĐ-CP, mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng hiện là 500.000 đồng/người/tháng và được bảo đảm hoàn toàn từ ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, khoản 6 Điều 6 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 khuyến khích các địa phương, căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách và nguồn lực huy động được, hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Hiện nay, một số địa phương đang áp dụng mức hỗ trợ cao hơn mức chung 500.000 đồng/tháng. Cụ thể, Hà Nội và TP.HCM hỗ trợ 650.000 đồng/tháng; Hải Phòng và Quảng Ninh hỗ trợ 700.000 đồng/tháng; Tuyên Quang hỗ trợ 530.000 đồng/tháng.