Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, đằng sau tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% của Công ty TNHH Công Nghệ New tại hàng loạt dự án trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa là những dữ liệu mang nhiều ý nghĩa về công tác quản lý nguồn vốn đầu tư công. Việc phân tích sâu sắc các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu không chỉ cho thấy năng lực tiếp cận dự án của doanh nghiệp, mà còn phản ánh mức độ tuân thủ kỷ cương đấu thầu, tính cạnh tranh, sự công bằng và minh bạch của các chủ đầu tư tại địa phương, đặc biệt là trong bối cảnh địa phương đang thực hiện mô hình hành chính tinh gọn 2 cấp.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất tại các gói thầu xây lắp công trình giáo dục do Công ty TNHH Công Nghệ New thực hiện trong năm 2026 chính là sự phân hóa rõ rệt về tỷ lệ tiết kiệm ngân sách giữa các địa bàn quản lý. Thống kê đối chiếu từ hồ sơ gốc cho thấy sự chênh lệch lớn về tỷ lệ giảm giá thầu:

• Tại địa bàn Phường Bắc Nha Trang: Dự án Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 1 (Quyết định số 132/QĐ-TTDVSNC) và dự án Trường Tiểu học Vĩnh Lương 2 (Quyết định số 93/QĐ-TTDVSNC) do Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang làm chủ đầu tư, đều mang lại tỷ lệ tiết kiệm chính xác tuyệt đối ở mức 5,00% cho mỗi dự án.
• Tại địa bàn Phường Nam Nha Trang: Gói thầu B1: Thi công xây dựng thuộc công trình Cải tạo, sửa chữa Trường Mầm non Phước Thịnh do Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất phường Nam Nha Trang mời thầu (Quyết định số 212/QĐ-BQLDA&PTQĐ), lại mang lại tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ ở mức 1,21%.

Rủi ro chất lượng từ việc áp dụng chỉ tiêu giảm giá cơ học

Nhìn nhận vấn đề phân hóa này từ góc độ pháp lý, Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính yêu cầu thực hiện nghiêm mức tiết kiệm tối thiểu 5% đối với các gói thầu xây lắp thuộc trường hợp đặc thù quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Tuy nhiên, đối với các trường hợp chỉ định thầu thông thường hoặc rút gọn khác, chủ đầu tư được quyền chủ động thương thảo mức tiết kiệm sao cho phù hợp với điều kiện thực tiễn của thị trường, bảo đảm tính khả thi tối đa để nhà thầu có thể huy động đầy đủ nguồn lực triển khai dự án.

Đánh giá về các dữ liệu tài chính chênh lệch này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Căn cứ theo Công văn 5557 của Bộ Tài chính và quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP, việc đánh giá hiệu quả kinh tế của một gói thầu không thể chỉ nhìn vào bề nổi của các con số. Mức giảm giá chính xác 5% tại Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang tuy rất đẹp trên hồ sơ giấy tờ, nhưng cần được cơ quan chức năng đối chiếu kỹ lưỡng.

Việc áp dụng mức giảm 5% này cần được xem xét có thực sự thuộc trường hợp bắt buộc quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 hay không. Nếu không thuộc trường hợp đó, việc chủ đầu tư áp dụng mức giảm giá mang tính chất cơ học để hoàn thành chỉ tiêu thi đua vô hình trung sẽ tạo ra rủi ro ép giá thầu quá mức. Điều này đẩy nhà thầu vào tình thế thiếu hụt dòng tiền thi công thực tế, từ đó tiềm ẩn nguy cơ suy giảm chất lượng vật tư đưa vào công trình giáo dục.

Ngược lại, mức tiết kiệm 1,21% tại Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất phường Nam Nha Trang dù thấp, nhưng nếu nó phản ánh đúng kết quả thương thảo sát với thực tế thị trường, bảo đảm chi phí vận hành hợp lý cho nhà thầu, thì đó mới là sự tuân thủ đúng tinh thần bảo vệ chất lượng dự án đầu tư công."

Khoảng trống minh bạch từ độ trễ công bố thông tin hàng chục ngày

Bên cạnh bài toán về sự phân hóa tỷ lệ tiết kiệm ngân sách, việc tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật về công khai, minh bạch thông tin kết quả đấu thầu cũng là một vấn đề cần được làm rõ. Quá trình rà soát lịch sử đấu thầu của Công ty TNHH Công Nghệ New đã bộc lộ sự chậm trễ đáng kể trong công tác công bố thông tin kết quả lựa chọn nhà thầu của chủ đầu tư tại địa bàn Phường Bắc Nha Trang.

Theo hồ sơ lưu trữ chính thức trên hệ thống:

• Quyết định số 132/QĐ-TTDVSNC và Quyết định số 93/QĐ-TTDVSNC đều được ông Lê Văn Mỹ, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công phường Bắc Nha Trang ký ban hành vào ngày 22/05/2026. Tuy nhiên, hệ thống Mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận kết quả của dự án Trường Tiểu học Vĩnh Lương 2 đến tận ngày 11/06/2026 mới được đơn vị đăng tải công khai. Tương tự, kết quả lựa chọn nhà thầu của dự án Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 1 phải đến ngày 12/06/2026 mới được công bố rộng rãi.

Như vậy, độ trễ công khai thông tin đối với hai gói thầu chỉ định rút gọn này lên tới 20 đến 21 ngày so với ngày ký quyết định gốc. Sự chậm trễ kéo dài này không chỉ đi ngược lại với tinh thần số hóa, tăng cường tính minh bạch của hệ thống hành chính mới, mà còn vô hình trung tạo ra những khoảng trống thông tin đáng lo ngại, gây cản trở trực tiếp cho việc theo dõi, giám sát thường xuyên của dư luận xã hội và các cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Việc chậm công khai thông tin kết quả lựa chọn nhà thầu là một dấu hiệu bất thường, cần được cơ quan thanh tra cấp tỉnh vào cuộc kiểm tra để làm rõ lý do, nhằm đảm bảo môi trường đầu tư công luôn rõ ràng, minh bạch.

Áp lực triển khai song song: Bài toán kiểm soát nguồn lực nhà thầu

Một yếu tố trọng tâm khác cần được các cơ quan quản lý đầu tư lưu tâm là khả năng đáp ứng và huy động nguồn lực thực tế trên công trường của nhà thầu. Việc Công ty TNHH Công Nghệ New được chủ đầu tư phê duyệt trúng thầu song song hai gói thầu xây dựng tại Trường Tiểu học Vĩnh Hoà 1 và Trường Tiểu học Vĩnh Lương 2 trong cùng một ngày (22/05/2026) đặt ra bài toán rất lớn về năng lực triển khai thực tế.

Tuy các gói thầu sửa chữa này đều có quy mô nhỏ dưới 2 tỷ đồng, nhưng việc nhà thầu phải đồng loạt khởi công, điều động máy móc thiết bị, tập kết vật tư và tổ chức lực lượng nhân công tại nhiều điểm trường khác nhau luôn là một áp lực khổng lồ đối với bất kỳ doanh nghiệp quy mô nhỏ nào. Sự phân tán, dàn trải nguồn lực trong cùng một thời điểm, nếu không được chủ đầu tư thẩm định năng lực đầu vào một cách khắt khe và tổ chức giám sát công trường chặt chẽ, rất dễ dẫn đến hệ lụy chậm tiến độ bàn giao công trình hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thi công tại các cơ sở giáo dục. Trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc kiểm tra, đối chiếu sự hiện diện thực tế của nhân sự chủ chốt và thiết bị kỹ thuật theo đúng cam kết quy định trong hợp đồng là yếu tố then chốt để đảm bảo tính hiệu quả của dòng vốn nhà nước.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Trách nhiệm giải trình từ những gói thầu chỉ định tại Khánh Hòa