Di tích thành cổ hiếm có tại Hồ Bắc hé lộ quy hoạch đô thị cổ đại

Di tích thành cổ tại huyện Ba Đông, tỉnh Hồ Bắc, miền trung Trung Quốc, là phần còn lại của một thành cổ từng phát triển liên tục từ thời Thương (khoảng năm 1600–1100 TCN) đến triều Thanh (khoảng năm 1644–1911 SCN). Trong đó, giai đoạn hưng thịnh và quan trọng nhất kéo dài từ thời Nam – Bắc triều (khoảng năm 386–589 SCN) đến triều Tống (khoảng năm 960–1279 SCN). Đây từng là nơi đặt trụ sở hành chính cổ xưa của huyện Ba Đông trong lịch sử.

Trên diện tích khai quật khoảng 20.000m2, các nhà khảo cổ đã phát hiện và bảo tồn nguyên vẹn nhiều dấu tích kiến trúc thuộc các thời kỳ khác nhau, bao gồm: tường thành, cổng thành, đường sá và nhà ở thời Nam – Bắc triều; nha môn, kho tàng và đường lát đá phiến thời Tùy và Đường; cùng tàn tích khu dân cư, khu hành chính, đền miếu, hệ thống đường phố và hệ thống cấp nước hoàn chỉnh thời Tống.

Ở trung tâm khu hành chính thời Tống là di tích nha môn của chính quyền huyện. Công trình thành cổ trung tâm có quy mô lớn, được quy hoạch chặt chẽ với bố cục nghiêm ngặt, bao gồm bậc cấp quy mô lớn phía trước chính điện, cổng, tường bao, hành lang uốn khúc, sân trong và hồ nước. Hệ thống đường thành cổ được bố trí ngay ngắn, cân đối và đối xứng.

Nhìn chung, di tích thành cổ Ba Đông được bảo tồn trong tình trạng rất tốt. Đây là di tích đầu tiên thuộc loại này được phát hiện trong khu vực Tam Hiệp, đồng thời cũng là một phát hiện hiếm có trên phạm vi toàn Trung Quốc. Di tích thành cổ huyện Ba Đông cung cấp những bằng chứng khảo cổ học quan trọng phục vụ nghiên cứu quy hoạch đô thị và phong cách kiến trúc dưới thời nhà Tống.