Đề xuất tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học để giảm tiêu cực

Sáng 14/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 6/2026.

Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, cử tri và Nhân dân quan tâm vụ việc bất thường về kết quả môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ở Tuyên Quang.

Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương điều tra, làm rõ vụ việc điểm thi môn Toán bất thường tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho rằng sai phạm trong tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 là rất nghiêm trọng; đồng thời hoan nghênh tinh thần chỉ đạo của Chính phủ về việc xử lý nghiêm sai phạm, "không có vùng trống, ai sai xử lý nghiêm đến đó". Ông cho biết, Ủy ban đã có báo cáo cụ thể về tình hình kỳ thi và đánh giá những sự việc liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị Chính phủ quan tâm nghiên cứu kỹ hai quan điểm về việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT để đưa ra giải pháp hữu hiệu.

Theo ông, thứ nhất, việc tổ chức hai kỳ thi hai trong một, gồm tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân và chi phí cho xã hội; song cũng bộc lộ bất cập khi thí sinh chịu áp lực phải đạt điểm cao để xét tuyển đại học, từ đó làm gia tăng nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho rằng, nên chăng nghiên cứu tách hai kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học. Kỳ thi tốt nghiệp THPT tập trung đánh giá kết quả học tập của học sinh sau 12 năm phổ thông, qua đó phản ánh chất lượng giáo dục và làm cơ sở điều chỉnh chính sách. Việc tuyển sinh đại học nên giao cho các cơ sở giáo dục đại học chủ động thực hiện, tương tự cách nhiều trường đang áp dụng với các kỳ thi đánh giá năng lực và phương thức tuyển sinh riêng.

"Nếu tách bạch kỳ thi tốt nghiệp THPT với tuyển sinh đại học thì sẽ ít nguy cơ lặp lại tình trạng hiện nay", ông Vinh nhấn mạnh.

Thứ hai, về phương thức tổ chức thi. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh, nếu chỉ áp dụng hình thức trắc nghiệm, nhất là với môn Toán, sẽ khó rèn luyện cho học sinh kỹ năng trình bày và tư duy mạch lạc. Hình thức này cũng chưa phản ánh đầy đủ quá trình học tập, rèn luyện của học sinh, mà chủ yếu đánh giá khả năng lựa chọn đáp án đúng.

Ông Nguyễn Đắc Vinh cho rằng, dù có thể xây dựng đề thi trắc nghiệm riêng cho từng thí sinh, việc can thiệp vào quá trình làm bài vẫn dễ hơn so với đề thi có kết hợp phần tự luận.

Tham khảo ý kiến chuyên gia và kinh nghiệm quốc tế, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho biết nhiều quốc gia thiết kế bài thi với khoảng 70% câu hỏi trắc nghiệm và 30% câu hỏi tự luận nhằm vừa đánh giá kiến thức, vừa phát triển năng lực tư duy và kỹ năng của học sinh.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cũng khẳng định tinh thần của Đảng, Nhà nước là xử lý rất nghiêm minh với các sai phạm.

Tại phiên họp, trước những băn khoăn của dư luận về kết quả thi môn Toán tại Tuyên Quang, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện.

“Nếu phát hiện sai phạm, các tổ chức, cá nhân liên quan sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật, bảo đảm công bằng cho thí sinh và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với ngành giáo dục”, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Theo Phó Thủ tướng, Thủ tướng đặc biệt quan tâm đến vụ việc và đã chỉ đạo rà soát, xử lý. "Thủ tướng sẽ trực tiếp làm việc với UBND và lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang để có biện pháp xử lý nghiêm minh, đúng quy định của pháp luật".

>>> Mời độc giả xem thêm video Bạo lực học đường không chỉ dừng lại ở bản kiểm điểm: