Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, tại Gói thầu số 01: Thi công Đường A1, xã Phú Tâm (cặp kênh Hai Long), thành phố Cần Thơ, dư luận đang đặt ra nhiều câu hỏi về tính cạnh tranh cũng như hiệu quả thực chất của việc sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Gói thầu này do Phòng Kinh tế xã Phú Tâm làm chủ đầu tư, thu hút sự tham gia của hai nhà thầu.

Nghịch lý tại gói thầu Đường A1: Bỏ giá thấp hơn hàng 100 triệu vẫn ngậm ngùi "rời cuộc chơi"

Gói thầu số 01 nói trên thuộc dự án Đường A1, xã Phú Tâm (cặp kênh Hai Long), có giá gói thầu khoảng 3.221.231.004 đồng, sử dụng nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương. Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Tâm – bà Cao Thùy Thiên Phương là người trực tiếp ký các quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, phê duyệt hồ sơ mời thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu. Quá trình mời thầu diễn ra công khai, rộng rãi qua mạng với số hiệu IB2600197840.

Biên bản mở thầu ghi nhận có hai doanh nghiệp nộp hồ sơ dự thầu là Công ty TNHH Chí Đặng và Công ty TNHH TVXD Tài Đạt. Cả hai nhà thầu đều nộp bảo đảm dự thầu đầy đủ với thời gian thực hiện hợp đồng cam kết là 150 ngày. Đáng chú ý nhất nằm ở mức giá dự thầu. Công ty TNHH Chí Đặng đã nộp hồ sơ với mức giá dự thầu chỉ 2.883.001.485 đồng, thấp hơn giá gói thầu xấp xỉ 338 triệu đồng. Mức giá này hứa hẹn mang lại tỷ lệ tiết kiệm ngân sách lên đến hơn 10%, một con số rất lý tưởng cho nguồn vốn đầu tư công trong bối cảnh thắt chặt chi tiêu hiện nay.

Trong khi đó, Công ty TNHH TVXD Tài Đạt bỏ thầu với mức giá 3.172.912.245 đồng, bám rất sát giá gói thầu ban đầu. Nếu chỉ xét trên bình diện tài chính, Công ty TNHH Chí Đặng đang nắm giữ lợi thế tuyệt đối để giành chiến thắng và mang lại lợi ích tối đa cho ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, kịch bản đấu thầu lại rẽ sang một hướng hoàn toàn khác. Tại Báo cáo đánh giá E-HSDT số 01.02.06/2026/BC.ĐT do Công ty TNHH Trương Trí Thịnh lập, nhà thầu Chí Đặng đã bị đánh trượt ngay từ bước đánh giá năng lực kỹ thuật. Lý do được tổ chuyên gia đưa ra là nhà thầu này không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật vì hai lỗi cơ bản. Thứ nhất, thiếu giải pháp bố trí nhân sự với nhiệm vụ cụ thể và không có sơ đồ ban chỉ huy. Thứ hai, đề xuất danh mục vật tư chính chưa đầy đủ, cụ thể là thiếu vật tư tín hiệu giao thông gồm cột trụ và tấm biển báo.

Việc một nhà thầu tham gia đấu thầu rộng rãi qua mạng, đối mặt với sự cạnh tranh gắt gao, nhưng lại chuẩn bị hồ sơ một cách hời hợt, thiếu những tài liệu vô cùng cơ bản như sơ đồ ban chỉ huy hay danh mục biển báo giao thông, không khỏi khiến giới chuyên môn đặt câu hỏi. Sự thiếu sót khó hiểu này không chỉ làm lãng phí cơ hội của chính doanh nghiệp mà còn trực tiếp tước đi cơ hội tiết kiệm hàng 100 triệu đồng cho ngân sách nhà nước.

Kết quả cuối cùng ngày 08/6/2026 Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Tâm – bà Cao Thùy Thiên Phương đã ban hành Quyết định số 51/QĐ-PKT.XD phê duyệt kết quả trúng thầu Gói thầu số 01 nói trên thuộc dự án Đường A1, xã Phú Tâm (cặp kênh Hai Long) cho Công ty TNHH TVXD Tài Đạt, giá trúng thầu 3.172.912.245 đồng (giá gói thầu 3.221.231.004 đồng). So với giá dự toán gói thầu tiết kiệm cho ngân sách nhà nước 48.318.759 đồng, tương đương với tỷ lệ tiết kiệm 1,5%.

Bức tranh đấu thầu của Công ty Tài Đạt

Tìm hiểu sâu hơn về lịch sử đấu thầu của Công ty TNHH TVXD Tài Đạt (MSDN: vn2200766130), có địa chỉ tại số 29 Đường Sương Nguyệt Ánh, K6, Phường Sóc Trăng, Cần Thơ, được thành lập năm 2019 và tham gia mạng đấu thầu quốc gia năm 2022, người đại diện pháp luật là Đặng Hữu Lộc, lĩnh vực đăng ký hoạt động chính là Xây lắp, Tư vấn.

Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 06/2026 doanh nghiệp đã tham gia khoảng 28 gói thầu, trong đó trúng 22 gói, trượt 5 gói, 1 chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 37.428.421.014 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập: 16.130.424.014 đồng, với vai trò liên danh: 21.297.997.000 đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 90.53%.

Ngoài gói thầu đã trúng nêu trên trong giai đoạn 2026 nhà thầu này còn trúng nhiều gói thầu có giá trị lớn ở nhiều chủ đầu tư khác nhau, trong đó phải kể đến các gói: Gói thầu số 01: Xây dựng công trình tại Phòng Kinh tế xã Liêu Tú, trị giá 832.680.000 đồng, trúng tháng 06/2026; Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình tại Phòng Kinh Tế Xã Nhơn Mỹ, trị giá 2.937.810.000 đồng, trúng tháng 06/2026; Gói thầu số 01: Thi công Đường bê tông từ nhà văn hóa ấp Thanh Nhàn đến Khu nước mặn tại Phòng Kinh tế xã Thạnh Thới An, trị giá 2.973.452.000 đồng, trúng tháng 05/2026; Gói thầu số 01: Thi công Nâng cấp cải tạo chợ Thuận Hòa (Trà Quýt) tại Phòng Kinh tế xã Phú Tâm, trị giá 1.119.000.000 đồng, trúng tháng 04/2026; Gói thầu số 02: Thi công xây dựng công trình tại Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã Mỹ Phước, trị giá 1.730.000.000 đồng, trúng tháng 03/2026; Gói thầu số 01: Thi công xây lắp công trình Đường bê tông Khu C Ấp Bưng Chông- giáp đường tỉnh 934B tại Phòng Kinh tế xã Tài Văn thành phố Cần Thơ, trị giá 1.232.000.000 đồng, trúng tháng 03/2026.

Góc nhìn chuyên gia

Trao đổi dưới góc độ pháp lý và quản lý đầu tư công, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích, việc các gói thầu có nhiều nhà thầu tham gia nhưng cuối cùng chỉ một nhà thầu vượt qua bước kỹ thuật là một kịch bản không hiếm gặp. Tuy nhiên, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ khẳng định: Việc nhà thầu bỏ giá rất thấp nhưng cố tình hoặc vô ý thiếu sót các tài liệu cơ bản, râu ria dẫn đến bị loại là một dấu hiệu đặc trưng cần được các cơ quan quản lý phân tích kỹ lưỡng nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng 'quân xanh quân đỏ' trong đấu thầu.

Cùng chung nhận định, chuyên gia cũng nhấn mạnh thêm trách nhiệm của bên mời thầu và tổ chuyên gia đánh giá hồ sơ dự thầu. Tại khoản 1 Điều 29 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, pháp luật đã trao cho bên mời thầu quyền và trách nhiệm yêu cầu làm rõ hồ sơ dự thầu. Nếu hồ sơ của nhà thầu thiếu sót các tài liệu không làm thay đổi bản chất cốt lõi của hồ sơ dự thầu, bên mời thầu hoàn toàn có thể yêu cầu nhà thầu làm rõ, bổ sung để đảm bảo tính cạnh tranh cao nhất về giá. Việc gạt bỏ một hồ sơ thầu mang lại lợi ích hàng trăm triệu đồng cho nhà nước chỉ vì thiếu một sơ đồ nhân sự hay danh mục biển báo giao thông, mà không xem xét cơ hội làm rõ để giữ lại nhà thầu, là một điểm nghẽn lớn về tư duy quản lý. Chủ đầu tư cần phải xem xét lại cách thức làm việc của tổ chuyên gia nhằm mang lại lợi ích cao nhất cho ngân sách nhà nước, thay vì lựa chọn phương án an toàn nhưng tốn kém.