Đấu thầu tại Công ty Khai thác Thủy lợi Miền Nam: Cần minh bạch hóa đầu tư công [Kỳ 3]
Từ những con số tiết kiệm nhỏ giọt tại các gói thầu xây lắp thủy lợi, giới chuyên gia kiến nghị cần nâng cao tính cạnh tranh để bảo vệ dòng vốn ngân sách nhà nước.
Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, chuỗi trúng thầu dày đặc của Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại T&T Hồng Hà (Công ty T&T Hồng Hà) tại Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Miền Nam trong năm 2025 đang phác thảo một thực trạng đáng quan tâm về tính cạnh tranh trong đấu thầu. Điển hình là Quyết định số 1172/QĐ-TLMN-KHTC ngày 18/12/2025 và Quyết định số 1026/QĐ-TLMN-KHTC ngày 29/11/2025 do ông Trần Quang Hùng, Tổng Giám đốc ký phê duyệt, ghi nhận các gói thầu xây lắp sửa chữa mặt đường kênh chính Đông đều có tỷ lệ tiết kiệm dưới 1%.
Thực tế, tại gói thầu số 03 (Mã TBMT: IB2500551225), Công ty T&T Hồng Hà trúng thầu với giá 1.894.229.000 đồng. Nếu so với giá gói thầu 1.902.922.000 đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ đạt khoảng 8.693.000 đồng. Điều đáng nói là tình trạng này diễn ra trong bối cảnh chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự. Đối chiếu với lịch sử tham gia dự án VnSAT tại Đồng Tháp năm 2021, khi phải cạnh tranh với 13 nhà thầu khác, Công ty T&T Hồng Hà đã trúng thầu ở mức giá 11.149.433.502 đồng, tạo ra biên độ tiết kiệm lớn hơn rất nhiều cho ngân sách. Sự khác biệt này đặt ra nghi vấn về việc liệu các hồ sơ mời thầu tại đơn vị quản lý thủy lợi miền Nam có đang thực sự thu hút được sự tham gia của các doanh nghiệp cùng ngành hay không.
Bình luận về vấn đề này, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư Vĩnh Long) cho rằng: "Căn cứ theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các sửa đổi bổ sung năm 2024, 2025, chủ đầu tư và bên mời thầu có trách nhiệm đảm bảo tính công bằng và hiệu quả kinh tế. Khi một nhà thầu trúng thầu liên tiếp với tỷ lệ tiết kiệm thấp và thường xuyên một mình tham dự, cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu cần thực hiện công tác hậu kiểm để làm rõ trách nhiệm giải trình của người đứng đầu trong việc phê duyệt dự toán và hồ sơ mời thầu".
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích, việc tiết kiệm ở mức "con số lẻ" tại các gói thầu xây lắp giá trị hàng tỷ đồng cho thấy hiệu quả sử dụng vốn cung cấp dịch vụ thủy lợi năm 2025 vẫn còn hạn chế. Ông Vũ nhấn mạnh: "Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã quy định rất rõ về thi hành Luật Đấu thầu. Nếu không có sự đột phá trong việc thu hút nhà thầu tham gia, ngân sách bảo trì hạ tầng vẫn sẽ đứng trước nguy cơ bị xói mòn bởi các gói thầu sát giá".
Để hoạt động đấu thầu ngày càng minh bạch, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) kiến nghị: "Cần nâng cao vai trò giám sát của cộng đồng và các cơ quan truyền thông. Các doanh nghiệp như Công ty T&T Hồng Hà dù có năng lực được cấp bởi Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, nhưng khi thi công tại các địa phương phía Nam cần có sự công khai hơn nữa về phương án nhân sự, máy móc để chứng minh việc trúng thầu sát giá không đi kèm với việc giảm chất lượng công trình".
Việc minh bạch hóa thông tin và nâng cao trách nhiệm giải trình không chỉ giúp bảo vệ dòng vốn ngân sách mà còn tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, giúp các doanh nghiệp chân chính có cơ hội cống hiến thực lực cho các công trình hạ tầng quốc gia.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
