| TP HỒ CHÍ MINH 34°C /57% weather

Dấu hỏi năng lực và tính cạnh tranh khi Xây dựng Đắk Ngọc "ôm" 47 dự án [Kỳ 1]

Trúng 47/57 gói thầu tham gia với tổng giá trị hơn 273 tỷ đồng, sự đối lập giữa sức khỏe tài chính eo hẹp và khối lượng hợp đồng đồ sộ của Công ty TNHH MTV Xây dựng Đắk Ngọc để lại nhiều dấu hỏi về tính minh bạch.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH MTV Xây dựng Đắk Ngọc (Mã số doanh nghiệp: 6400238093) đang nổi lên như một nhà thầu có tỷ lệ trúng thầu cao trong lĩnh vực thi công xây dựng tại khu vực Tây Nguyên.

Đặc biệt, theo quy định tại Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, kể từ ngày 01/07/2025, toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đắk Nông (nơi nhà thầu này đóng trụ sở tại phường Nam Gia Nghĩa) đã được sáp nhập, hợp nhất thành tỉnh Lâm Đồng mới.

Trong bối cảnh địa giới hành chính được mở rộng, năng lực của doanh nghiệp này càng thể hiện sự áp đảo, nhưng đồng thời cũng đi kèm với hàng loạt dấu hiệu cần làm rõ về tính hiệu quả, năng lực thực thi và sự minh bạch trong đấu thầu.

Sức khỏe tài chính mâu thuẫn với năng lực thực thi dự án đồng thời

Bức tranh toàn cảnh về lịch sử đấu thầu của Công ty TNHH MTV Xây dựng Đắk Ngọc cho thấy một tỷ lệ thắng thầu ấn tượng. Doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 57 gói thầu, trong đó trúng tới 47 gói. Tuy nhiên, đằng sau khối lượng hợp đồng đồ sộ đang thực thi, báo cáo sức khỏe tài chính của doanh nghiệp lại bộc lộ những điểm mâu thuẫn đáng suy ngẫm.

Dữ liệu từ báo cáo tài chính được Tổ chuyên gia xác nhận cho thấy doanh thu bình quân hàng năm (không bao gồm thuế VAT) của 3 năm tài chính gần nhất (2023, 2024, 2025) của Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Đắk Ngọc chỉ đạt 16.455.468.662 đồng, trong khi giá trị tài sản ròng cuối năm 2025 tích lũy ở mức vô cùng hạn chế là 1.222.945.707 đồng. Sự chênh lệch quá lớn giữa năng lực tài chính nội tại thực tế và tổng giá trị trúng thầu lịch sử lên tới hơn 273 tỷ đồng đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng huy động nguồn lực thực tế của nhà thầu.

Cần lưu ý rằng, trong khối tài sản trúng thầu khổng lồ này, giá trị Đắk Ngọc thực hiện với tư cách độc lập chỉ chiếm hơn 63,48 tỷ đồng, còn lại tới hơn 209,57 tỷ đồng phải dựa vào sức mạnh của các liên danh để san sẻ năng lực. Hơn thế nữa, do nguồn vốn tự có quá mỏng so với quy mô hợp đồng, nhà thầu buộc phải phụ thuộc chặt chẽ vào các cam kết bảo lãnh tín dụng ngân hàng giá trị nhỏ, điển hình như các cam kết tín dụng của BIDV Đắk Nông trị giá 471.738.312 đồng và 600.125.422 đồng để đáp ứng điều kiện hồ sơ thầu tối thiểu cho từng gói riêng lẻ.

Trúng dồn dập 4 gói thầu trong 3 ngày: Áp lực nhân sự khổng lồ

Mâu thuẫn này càng trở nên nghiêm trọng khi phân tích dòng thời gian trúng thầu dồn dập trong năm 2026. Chỉ trong vòng 3 ngày (từ 10/06/2026 đến 12/06/2026), Công ty Đắk Ngọc được phê duyệt trúng liên tiếp 04 gói thầu với tổng nghĩa vụ thi công đồng thời tại hiện trường lên tới 20.155.124.193 đồng.

Khối lượng công việc đồ sộ này bao gồm: Gói thầu cải tạo Trường THPT Lương Thế Vinh trị giá 3.302.439.000 đồng với tiến độ thi công cực kỳ gấp rút trong 90 ngày. Gói thầu cải tạo Trường THPT Nguyễn Tất Thành trị giá 6.475.803.000 đồng với tiến độ 120 ngày. Gói thầu cải tạo Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu trị giá 4.302.974.000 đồng với tiến độ 100 ngày. Gói thầu thi công Đường từ Tỉnh lộ 686 vào Nghĩa trang thôn 4 xã Trường Xuân trị giá 6.073.908.193 đồng dưới tư cách liên danh chính.

Việc phải triển khai đồng loạt 3 dự án cải tạo trường học độc lập có thời gian thi công ngắn hạn và trùng lặp hoàn toàn tạo ra áp lực huy động nhân sự khổng lồ. Để đối chiếu, một gói thầu sửa chữa thông thường của Điện lực Lâm Đồng có quy mô nhỏ hơn rất nhiều (chỉ giá trị 2 tỷ đồng) đã yêu cầu tối thiểu 20 công nhân trực tiếp tại hiện trường cùng đội ngũ cán bộ kỹ thuật, chỉ huy trưởng chuyên trách.

Như vậy, nếu tự thực hiện nghiêm túc 4 dự án cùng lúc với tổng giá trị hơn 20 tỷ đồng, số lượng nhân sự tối thiểu cần huy động thực tế phải lên tới gần 100 lao động chuyên môn. Việc gánh vác khối lượng công việc thi công đồng thời vượt quá 120% doanh thu bình quân năm và gấp 16 lần giá trị tài sản ròng tự có đặt ra hoài nghi lớn về tiến độ thực tế, chất lượng thi công công trình, trừ khi có sự can thiệp từ các nhà thầu phụ hoặc hành vi chuyển nhượng thầu trái phép.

Kịch bản "một mình một ngựa" và tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt

Điểm chung của các gói thầu mà doanh nghiệp này trúng tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng là kịch bản "một mình một ngựa" diễn ra xuyên suốt, tạo điều kiện cho nhà thầu thắng thầu với tỷ lệ tiết kiệm thấp.

Tại Gói thầu Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Sửa chữa Trường THPT Lương Thế Vinh, giá dự toán được phê duyệt là 3.336.173.000 đồng. Công ty Đắk Ngọc một mình tham gia dự thầu và trúng thầu với giá 3.302.439.000 đồng, mang lại tỷ lệ tiết kiệm ở mức 1,01%.

Kịch bản này tiếp tục lặp lại tại Gói thầu Sửa chữa Trường THPT Nguyễn Tất Thành. Mặc dù giá dự toán gói thầu lên tới 6.543.200.000 đồng, biên bản mở thầu vẫn ghi nhận sự vắng bóng của các đối thủ. Công ty Đắk Ngọc dễ dàng ẵm trọn gói thầu với giá trúng 6.475.803.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm 1,03%.

Đỉnh điểm của sự bám sát giá dự toán diễn ra tại Gói thầu Sửa chữa Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu. Gói thầu có giá dự toán 4.346.294.317 đồng, Công ty Đắk Ngọc tiếp tục độc diễn và trúng thầu với mức giá 4.302.974.000 đồng, tỷ lệ tiết kiệm chưa chạm tới mức 1% (chính xác là 0,996%).

Việc một loạt dự án cấp tỉnh có quy mô hàng tỷ đồng, được tổ chức đấu thầu rộng rãi công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhưng lại không thu hút được bất kỳ nhà thầu nào khác tham gia cạnh tranh là một dấu hiệu bất thường cần được làm rõ.

Phân tích dưới lăng kính pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương nhìn nhận: "Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi đưa ra điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu. Khi một doanh nghiệp có năng lực tài chính nội tại mỏng (tài sản ròng chỉ 1,2 tỷ đồng) nhưng lại dễ dàng vượt qua các bước kiểm duyệt khắt khe để trúng thầu dồn dập hàng loạt dự án trong bối cảnh vắng bóng đối thủ cạnh tranh, các cơ quan thanh tra cần rà soát chặt chẽ quá trình lập hồ sơ mời thầu. Phải kiểm tra xem liệu có các tiêu chí kỹ thuật mang tính đặc hữu được cài cắm làm rào cản khiến các nhà thầu khác nản lòng hay không. Hơn thế nữa, việc gánh vác khối lượng thi công gấp 16 lần tài sản ròng tiềm ẩn nguy cơ cao về việc bán thầu, chuyển nhượng thầu trái phép - một hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 8 Điều 16 Luật Đấu thầu".

Những bất thường trong các con số trúng thầu của Công ty TNHH MTV Xây dựng Đắk Ngọc chưa dừng lại ở việc độc diễn tại các sân chơi vắng bóng đối thủ. Tại một số dự án khác, khi có sự xuất hiện của các nhà thầu cạnh tranh, một kịch bản kỳ lạ khác lại được lộ diện.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin:

[Kỳ 2] Xây dựng Đắk Ngọc bỏ thầu giá cao, mắc lỗi sơ đẳng tại Công ty Điện lực Lâm Đồng

Tinh thần thượng tôn tính cạnh tranh và năng lực trong đấu thầu

Hoạt động đấu thầu sử dụng vốn nhà nước luôn đặt mục tiêu tối thượng là bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Để bảo vệ mục tiêu cốt lõi này, hệ thống pháp luật hiện hành đã thiết lập một "kỷ cương thép" vô cùng nghiêm ngặt về cả năng lực nhà thầu và tính minh bạch của hồ sơ mời thầu.

Theo quy định tại khoản 3 và khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15), pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi thông thầu, gian lận, cản trở, hoặc không bảo đảm công bằng, minh bạch. Đặc biệt, điểm k khoản 6 Điều 16 nhấn mạnh việc cấm đưa ra các điều kiện trong hồ sơ mời thầu nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng. Đồng thời, khoản 8 Điều 16 cũng nghiêm cấm hành vi chuyển nhượng thầu trái phép, ngăn chặn tình trạng nhà thầu mượn hồ sơ trúng thầu nhưng không đủ năng lực tự thi công mà bán cái cho đơn vị khác.

Cụ thể hóa tinh thần thượng tôn pháp luật này, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu đã chỉ đạo hết sức quyết liệt. Tại điểm c khoản 5 của Chỉ thị, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các chủ đầu tư, bên mời thầu khi tổ chức lập hồ sơ mời thầu phải tuân thủ đầy đủ nguyên tắc cạnh tranh, công bằng, hiệu quả kinh tế; khắc phục triệt để tình trạng xây dựng tiêu chí trong hồ sơ mời thầu không phù hợp với quy mô, tính chất gói thầu, tiêu chí mang tính định hướng.

Mục tiêu cốt lõi mà các văn bản pháp luật hướng tới là mỗi gói thầu đấu thầu rộng rãi phải thực sự "rộng rãi", thu hút được nhiều nhà thầu có năng lực thực chất tham gia. Chỉ khi có sự cạnh tranh sòng phẳng về giải pháp kỹ thuật, năng lực tài chính và nhân sự, chủ đầu tư mới có thể lựa chọn được nhà thầu ưu tú nhất, qua đó mang lại tỷ lệ tiết kiệm tối ưu cho ngân sách quốc gia. Hiện tượng các gói thầu liên tục chỉ có duy nhất một nhà thầu dự và trúng sát giá, đặc biệt khi nhà thầu đó có năng lực tài chính tự thân quá mỏng so với quy mô hợp đồng, cần được xem xét như một dấu hiệu bất thường, đòi hỏi cơ quan thanh tra, kiểm toán phải rà soát chặt chẽ để bảo vệ môi trường đầu tư công liêm chính.