Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Trung Kiên (trụ sở tại phường La Gi, tỉnh Lâm Đồng) đang nổi lên như một hiện tượng trong lĩnh vực đấu thầu xây lắp hạ tầng chiếu sáng khi liên tiếp bỏ giá trúng thầu thấp hơn hàng tỷ đồng so với giá dự toán ban đầu.

Giảm giá “chạm trần” và bài toán chất lượng?

Hồ sơ năng lực và lịch sử tham gia đấu thầu được công bố công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty TNHH Trung Kiên (Mã số doanh nghiệp 3400691597, địa chỉ trụ sở đăng ký tại số 424 Thống Nhất, phường La Gi, tỉnh Lâm Đồng, do ông Dương Văn Tuân đại diện pháp luật) đang thể hiện một năng lực tham gia đấu thầu vô cùng ấn tượng. Dù quy mô đăng ký là doanh nghiệp nhỏ, dữ liệu trích xuất từ hệ thống ghi nhận doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 52 gói thầu (có tới 42 gói diễn ra trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng), trong đó trúng tới 34 gói, trượt 17 gói thầu.

Gần đây nhất, ngày 02/06/2026, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Nha Bích, ông Võ Quốc Hân đã ký Quyết định số 172/QĐ-TTDVTH phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu Xây dựng (thuộc dự án Lắp đặt, cải tạo hệ thống chiếu sáng một số tuyến đường trên địa bàn xã). Liên danh CS Nha Bích (gồm Công ty TNHH Trung Kiên và Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại NHB) đã trúng thầu với mức giá khoảng 2,73 tỷ đồng, trên giá gói thầu được phê duyệt là 4,4 tỷ đồng.

Như vậy, Liên danh CS Nha Bích đã thực hiện mức giảm giá tới khoảng 37,3%. Điều đáng nói, tại biên bản mở thầu, hai đối thủ còn lại tham gia là Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Thương mại Tân Bình và Liên danh Công ty Công nghiệp BP - Thái Lai BP đều có giá dự thầu cao, không thực hiện giảm giá, khiến tỷ lệ tiết kiệm này hoàn toàn áp đảo.

Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu tiên doanh nghiệp này có bước giá giảm "sốc" đến vậy. Trước đó, ngày 28/5/2026, Ban Quản lý công trình công cộng khu vực Hàm Tân (tỉnh Lâm Đồng) đã tổ chức mở thầu Gói thầu số 05: Xây lắp toàn bộ công trình thuộc dự án Đầu tư hệ thống điện chiếu sáng công lộ. Gói thầu này có giá dự toán khoảng 2,57 tỷ đồng. Trong số sáu nhà thầu tham gia, Công ty TNHH Trung Kiên đã gây chú ý khi bỏ giá dự thầu khoảng 1,79 tỷ đồng, đạt tỷ lệ giảm giá lên tới 30,95%.

Bên cạnh đấu thầu rộng rãi, ngày 25/5/2026, Công ty TNHH Trung Kiên cũng được Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Phước Hội (tỉnh Lâm Đồng) giao Gói thầu số 05 (Xây lắp toàn bộ công trình và đảm bảo an toàn giao thông) với giá trị khoảng 976 triệu đồng thông qua hình thức chỉ định thầu. Dù việc áp dụng hình thức này nhằm đẩy nhanh tiến độ, nhưng việc doanh nghiệp này trúng liên tiếp các gói thầu với tỷ lệ giảm giá cao đang khiến dư luận đặt câu hỏi về năng lực thực tế.

Tuy nhiên, khi đặt trong tổng thể các gói thầu Công ty TNHH Trung Kiên đã tham gia, có thể thấy doanh nghiệp đang có mức độ hiện diện khá dày tại địa bàn "sân nhà", cả ở hình thức đấu thầu rộng rãi lẫn chỉ định thầu.

Chuyên gia và Luật sư nói gì?

Đánh giá hiện tượng này dưới góc nhìn chuyên môn về đầu tư công, chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích: Trong đấu thầu, việc nhà thầu nỗ lực giảm giá để tiết kiệm cho ngân sách (thông thường ở mức từ 3% đến 6%) là điều đáng khích lệ. Tuy nhiên, khi một gói thầu xây lắp vật tư thiết bị lại có thể chẻ giá xuống mức giảm từ 31% đến 38%, bài toán quản trị rủi ro cần được các Chủ đầu tư kích hoạt ngay lập tức.

Sự chênh lệch khổng lồ giữa dự toán và giá trúng thầu tạo ra hai kịch bản cần làm rõ. Thứ nhất, công tác khảo sát, lập và thẩm định dự toán của các đơn vị tư vấn và Chủ đầu tư tại các dự án này có thực sự bám sát giá thị trường, hay đang vô tình thiết lập những "mức trần" quá cao, tạo dư địa giảm ảo? Thứ hai, nếu dự toán đã được lập chuẩn xác, thì việc nhà thầu chấp nhận thi công với ngân sách chỉ bằng khoảng 60% dự toán sẽ lấy cơ sở tài chính nào để đảm bảo chất lượng vật tư không bị "rút ruột", thi công đúng tiêu chuẩn kỹ thuật?

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh, đấu thầu rộng rãi qua mạng được thiết kế nhằm tăng tính cạnh tranh, bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Luật sư Hương cho rằng, trong trường hợp một nhà thầu liên tiếp trúng nhiều gói thầu trong thời gian ngắn với tỷ lệ giảm giá thấp bất thường, chủ đầu tư và cơ quan quản lý cần rà soát việc xây dựng tiêu chí trong hồ sơ mời thầu, đánh giá mức độ cạnh tranh thực chất và năng lực triển khai đồng thời nhiều hợp đồng của doanh nghiệp.