Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đầu tư công sử dụng nguồn ngân sách cấp xã tại khu vực xã An Viễn, TP Đồng Nai trong giai đoạn nửa đầu năm 2026 đang bộc lộ những hiện tượng cần làm rõ về tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế. Trong đó, tâm điểm chú ý là hàng loạt gói thầu xây lắp công ích được triển khai liên tiếp do một doanh nghiệp tham gia và trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách rất thấp.

Tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt tại hàng loạt dự án hạ tầng

Một trong những chỉ số rõ ràng nhất phản ánh tính cạnh tranh của các gói thầu là tỷ lệ tiết kiệm ngân sách. Theo dữ liệu lịch sử trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH MTV Xây dựng Phát triển Long Thuận (có địa chỉ trụ sở tại 166/3, Ấp Lộc Hòa, Xã Hưng Thịnh, TP Đồng Nai) thường xuyên tham gia và trúng thầu với mức giá đề nghị sát nút giá dự toán.

Tại địa bàn xã An Viễn trong năm 2026, kịch bản trúng thầu sát giá của Công ty TNHH MTV Xây dựng Phát triển Long Thuận tiếp tục được lặp lại ở nhiều gói thầu lớn do Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã An Viễn làm chủ đầu tư. Mặc dù các dự án này có quy mô hàng tỷ đồng, mức tiết kiệm cho ngân sách nhà nước lại chỉ thể hiện sự "nhỏ giọt".

Cụ thể, tại gói thầu thi công xây dựng thuộc Dự án Trường Mẫu giáo Đồi 61 (được phê duyệt theo Quyết định Số 734/QĐ-UBND ngày 08/05/2026), doanh nghiệp này trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 1%. Tương tự, tại gói thầu thi công xây dựng Mương thoát nước thuộc khu dân cư số 4 và số 6, tổ 8 ấp Tân Thịnh (được phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo Quyết định Số 158/QĐ-TTDVTH ngày 22/04/2026), mức tiết kiệm cũng chỉ đạt 1,01%.

Ở một dự án quy mô lớn hơn là Đường liên ấp 3 - ấp 5 (bên hông trường tiểu học An Viễn), được phê duyệt KHLCNT theo Quyết định Số 202/QĐ-TTDVTH ngày 03/06/2026, liên danh có sự góp mặt của doanh nghiệp này trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức 1,58%. Có thể thấy, tỷ lệ tiết kiệm nhỏ giọt (xoay quanh mức 1% hoặc dưới 1,6%) đang diễn ra mang tính hệ thống tại các dự án do đơn vị này trúng thầu trên địa bàn xã An Viễn.

Bài toán hiệu quả kinh tế và trách nhiệm của chủ đầu tư

Việc hàng loạt gói thầu chào hàng cạnh tranh qua mạng chỉ thu hút duy nhất Công ty TNHH MTV Xây dựng Phát triển Long Thuận nộp hồ sơ, sau đó dễ dàng trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm rất thấp đã đặt ra câu hỏi về quá trình xây dựng hồ sơ mời thầu cũng như công tác thương thảo hợp đồng của chủ đầu tư.

Theo quy định, nguồn vốn ngân sách nhà nước phân bổ cho các dự án hạ tầng công ích tại cơ sở phải được tối ưu hóa. Tuy nhiên, với tỷ lệ trúng thầu sát giá và hiện tượng "một mình một ngựa" tham gia đấu thầu, mục tiêu hiệu quả kinh tế khó có thể đạt được ở mức tối đa.

Mặc dù pháp luật không cấm việc chỉ có một nhà thầu tham dự, nhưng để bảo đảm mục tiêu cạnh tranh và minh bạch, chủ đầu tư không thể thoái thác trách nhiệm nếu dự án bộc lộ các dấu hiệu tạo lợi thế cản trở cạnh tranh. Việc lập hồ sơ mời thầu (E-HSMT) và đánh giá hồ sơ dự thầu cần được thực hiện độc lập, khách quan, tránh tình trạng cài cắm những rào cản kỹ thuật ngầm làm khó các doanh nghiệp khác tham gia.

Đặc biệt, trong bối cảnh phân cấp quản lý hiện nay, khi thẩm quyền quyết định đầu tư được giao về cấp cơ sở, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã An Viễn cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm giải trình về mức độ cạnh tranh của các gói thầu. Mọi biểu hiện nhằm giảm thiểu sự tham gia cạnh tranh sòng phẳng của các đơn vị tiềm năng khác đều có thể làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn vốn công, dấy lên băn khoăn rất cần được cơ quan quản lý nhà nước cấp trên rà soát, kiểm tra cụ thể

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Phân tích chuyên sâu năng lực và mối quan hệ giữa các đơn vị tư vấn tại xã An Viễn