| TP HỒ CHÍ MINH 34°C /57% weather

  • Click để copy

Chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ điện hạt nhân đổi mới theo chuẩn mới

Bộ GD&ĐT vừa ban hành chuẩn đào tạo liên ngành, ứng dụng công nghệ số, AI, tăng cường thực hành nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực điện hạt nhân.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa chính thức ban hành Quyết định 2888/QĐ-BGDĐT nhằm định hình khung chuẩn đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ cho các ngành điện hạt nhân. Động thái này được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động các dự án năng lượng nguyên tử.

Việc ban hành Chuẩn nhằm bảo đảm tính thống nhất trong các yêu cầu cốt lõi của chương trình đào tạo, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo phát huy quyền tự chủ trong thiết kế và phát triển chương trình phù hợp với định hướng nghiên cứu, điều kiện thực tiễn và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của quốc gia. Chuẩn cũng hướng tới tăng tính liên thông, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và bảo đảm chất lượng trong đào tạo nhân lực trình độ cao về điện hạt nhân.

Ảnh minh họa: Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội/Nguồn giaoduc.net.vn

Đào tạo nhân lực điện hạt nhân theo hướng liên ngành

Điểm đáng chú ý của Chuẩn là đào tạo nhân lực điện hạt nhân được tiếp cận theo hướng liên ngành, với sự tham gia của nhiều lĩnh vực chuyên môn khác nhau.

Chuẩn xác định danh mục 22 ngành về điện hạt nhân trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, gồm 7 ngành cốt lõi và 15 ngành phụ trợ - liên ngành.

Nhóm ngành cốt lõi gồm: Vật lý nguyên tử và hạt nhân; Kỹ thuật hạt nhân; Vật lý kỹ thuật; Kỹ thuật nhiệt; Kỹ thuật năng lượng; Kỹ thuật điện; Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.

Bên cạnh đó là các ngành phụ trợ - liên ngành thuộc nhiều lĩnh vực như cơ khí, cơ điện tử, môi trường, vật liệu, xây dựng, hóa học, địa chất, quản lý năng lượng. Đáng chú ý, các ngành Khoa học máy tính, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật máy tính, Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu cũng nằm trong danh mục này.

Việc phân nhóm được thực hiện dựa trên mức độ gắn và trực tiếp của nền tảng đào tạo đối với các quá trình vật lý, hệ thống công nghệ chính và chức năng vận hành - an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

Người tốt nghiệp được cấp bằng theo ngành đào tạo tương ứng; phụ lục văn bằng được phép ghi chú “Điện hạt nhân” hoặc tương đương.

Tích hợp AI, dữ liệu và công nghệ số trong đào tạo

Chuẩn xác định 3 định hướng chuyên sâu gồm: Công nghệ và hệ thống năng lượng điện hạt nhân; An toàn, an ninh và quản lý hạt nhân; Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh.

Theo đó, chương trình đào tạo không chỉ tập trung vào các nội dung chuyên môn truyền thống như vật lý và công nghệ lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt, hệ thống năng lượng, kỹ thuật điện, điều khiển - tự động hóa, an toàn và an ninh hạt nhân mà còn tích hợp các lĩnh vực công nghệ mới.

Với định hướng Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh, chương trình kết hợp kiến thức về kỹ thuật hạt nhân với khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, điều khiển - tự động hóa, mô phỏng tính toán và hạ tầng kỹ thuật thông minh.

Công nghệ số cũng được đưa vào phương pháp đào tạo. Chuẩn yêu cầu tích hợp công cụ số, mô phỏng, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phù hợp với từng định hướng; đồng thời bảo đảm liêm chính học thuật, an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và khả năng kiểm chứng kết quả.

Riêng với định hướng Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh, yêu cầu thực hành có các nội dung như dữ liệu đặc thù nhà máy điện hạt nhân, AI và phân tích dữ liệu, Digital I&C, bản sao số, an ninh mạng hệ thống công nghiệp; kiểm tra, robot thông minh được bố trí phù hợp với yêu cầu theo cấu hình của chuyên sâu của chương trình.

Tăng thực hành, thí nghiệm và mô phỏng

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, Chuẩn tăng yêu cầu về thực hành, thí nghiệm, mô phỏng và giải quyết các vấn đề chuyên môn trong chương trình đào tạo.

Theo đó, chương trình phải xác định cụ thể khối lượng thực hành, thí nghiệm, mô phỏng, thực tập hoặc nghiên cứu phù hợp với ngành và định hướng đào tạo. Các học phần về vật lý lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt và hệ thống năng lượng phải có khối lượng thực hành, thí nghiệm chuyên ngành hoặc mô hình mô phỏng lò phản ứng; đồng thời bảo đảm các nội dung thực hành về điện và tự động hóa.

Cách tổ chức đào tạo cũng được thiết kế phù hợp với mục tiêu của từng chương trình. Với thạc sĩ định hướng ứng dụng, phương pháp đào tạo chú trọng vấn đề, dự án và tình huống chuyên môn gắn với mô phỏng, thực hành và giải quyết các vấn đề kỹ thuật, công nghệ nghề nghiệp. Với thạc sĩ định hướng nghiên cứu và tiến sĩ, chương trình tập trung phát triển năng lực nghiên cứu độc lập; riêng đào tạo tiến sĩ phải gắn với nhóm nghiên cứu và nhiệm vụ khoa học, công nghệ.

Chuẩn cũng đặt ra yêu cầu về ngoại ngữ phù hợp với đặc thù của lĩnh vực. Đối với giảng viên và nhân lực tham gia chương trình, yêu cầu về năng lực ngoại ngữ gắn với khả năng giảng dạy, nghiên cứu, khai thác tài liệu khoa học, tiêu chuẩn, quy chuẩn và tài liệu kỹ thuật chuyên ngành điện hạt nhân.

Có thể dùng chung phòng thí nghiệm, tăng hợp tác với viện, doanh nghiệp

Để đáp ứng yêu cầu thực hành của lĩnh vực điện hạt nhân, Chuẩn quy định cơ sở vật chất, công nghệ và học liệu phải phù hợp với yêu cầu đào tạo, nghiên cứu và sự phát triển của khoa học, công nghệ.

Cơ sở đào tạo có thể đáp ứng điều kiện thực hành bằng nhiều hình thức như sở hữu trực tiếp; dùng chung trong cơ sở đào tạo; hợp tác với viện, doanh nghiệp hoặc cơ sở khác; sử dụng hạ tầng số, điện toán đám mây, phần mềm từ xa. Đối với nguồn, thiết bị bức xạ, việc sử dụng phải tuân thủ quy định hiện hành. Từng hình thức đáp ứng phải có minh chứng phù hợp.

Cách tiếp cận này cho phép khai thác các điều kiện thực hành phù hợp với từng hướng đào tạo, từ vật lý lò phản ứng, thủy nhiệt và truyền nhiệt, hệ thống nhà máy điện hạt nhân, điện và nguồn điện an toàn, đo lường - điều khiển đến phân tích an toàn, đánh giá rủi ro, an toàn bức xạ, an ninh hạt nhân và ứng phó sự cố.

Cùng với điều kiện cơ sở vật chất, Chuẩn đặt ra yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên và nhân lực hỗ trợ, trong đó chú trọng chuyên môn phù hợp với từng định hướng đào tạo, kinh nghiệm nghiên cứu và khả năng tham gia các hoạt động đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực điện hạt nhân.

Chuẩn đồng thời khuyến khích cơ sở đào tạo tăng cường hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), các cơ sở nghiên cứu, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và tổ chức quốc tế có uy tín trong đào tạo và nghiên cứu; xem xét sử dụng tài liệu hướng dẫn của IAEA và các tổ chức tương đương như một nguồn học liệu quan trọng.

Đối với các chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân đã được ban hành trước ngày Quyết định có hiệu lực, cơ sở đào tạo có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh chương trình để bảo đảm đáp ứng các tiêu chí của Chuẩn trong thời hạn 36 tháng kể từ ngày quyết định này có hiệu lực.

Mời độc giả xem video Bộc lộ nhiều bất cập với kỳ thi 2 trong 1
Khoa học lý giải sắc màu rực rỡ của rừng mùa thu

Khoa học lý giải sắc màu rực rỡ của rừng mùa thu

17/11/2026 11:47

Sắc vàng, cam vốn ẩn trong lá, còn màu đỏ được cây tạo ra khi điều kiện phù hợp. Quá trình đổi màu cũng giúp cây thu hồi dưỡng chất trước khi lá rụng.

Quảng Trị nâng cấp, chỉnh trang nhiều nghĩa trang liệt sĩ

Quảng Trị nâng cấp, chỉnh trang nhiều nghĩa trang liệt sĩ

17/11/2026 11:40

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, tỉnh Quảng Trị sẽ đầu tư 370 tỷ đồng để cải tạo, nâng cấp các nghĩa trang liệt sĩ, xây dựng đền thờ Bác Hồ…

Tất cả người dân có bất động sản chú ý quy định mới nhất vừa ban hành

Tất cả người dân có bất động sản chú ý quy định mới nhất vừa ban hành

17/11/2026 11:36

Đây là nội dung của Nghị định số 413/2026/NĐ-CP.

Thị thực thông thoáng và ưu đãi sâu thúc đẩy du lịch cuối năm

Thị thực thông thoáng và ưu đãi sâu thúc đẩy du lịch cuối năm

17/11/2026 11:22

Cú hích từ việc nới lỏng quy định thị thực và giảm giá cuối năm từ các đơn vị lữ hành đang đưa nhiều điểm đến quốc tế vào tầm ngắm của người tiêu dùng.

[SPOTLIGHT] Miền Bắc cần giảm đỉnh tiêu thụ điện 3.000 MW năm 2027

[SPOTLIGHT] Miền Bắc cần giảm đỉnh tiêu thụ điện 3.000 MW năm 2027

17/11/2026 11:17

Bộ Công Thương yêu cầu miền Bắc giảm khoảng 3.000 MW công suất giờ cao điểm năm 2027 để ứng phó nhu cầu điện tăng và thủy điện suy yếu.

Thông tin vụ tàu chở hàng chìm ngoài khơi Bulgaria

Thông tin vụ tàu chở hàng chìm ngoài khơi Bulgaria

17/11/2026 11:17

Bộ Giao thông Vận tải Bulgaria cho biết một tàu chở hàng mang cờ Somalia đã bị chìm trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria trên Biển Đen.

Mục sở thị Honda SH 150i Special Limited Edition HRC 2026 tại Việt Nam

Mục sở thị Honda SH 150i Special Limited Edition HRC 2026 tại Việt Nam

17/11/2026 11:10

Rebel Motor Việt Nam vừa ra mắt mẫu xe tay ga Honda SH 150i phiên bản đặc biệt HRC (Honda SH 150i Special Limited Edition HRC 2026) giới hạn 500 chiếc toàn cầu.

Meta bị Italy phạt 805 triệu euro vì xâm phạm dữ liệu

Meta bị Italy phạt 805 triệu euro vì xâm phạm dữ liệu

17/11/2026 10:51

Meta bị Italy phạt 805 triệu euro vì truy cập ảnh và video cá nhân của khoảng 20 triệu người dùng Android khi chưa có sự đồng ý phù hợp.

Giải mã câu chuyện nghệ thuật phía sau những màn trình diễn nghẹt thở của Symphony of the Sea mùa 3 tại Phú Quốc

Giải mã câu chuyện nghệ thuật phía sau những màn trình diễn nghẹt thở của Symphony of the Sea mùa 3 tại Phú Quốc

17/11/2026 10:50

Những chiếc mô tô nước lao vun vút, các nghệ sĩ bay lượn giữa không trung, những nàng tiên cá bí ẩn xuất hiện giữa biển trời rực sáng pháo hoa. Đằng sau những màn trình diễn tưởng chừng chỉ có trong phim hành động của Symphony of the Sea mùa 3 tại Phú Quốc là một câu chuyện nghệ thuật về cuộc gặp gỡ giữa nhịp sống hiện đại và vẻ đẹp nguyên bản của thiên nhiên.

Campuchia công bố 'Tầm nhìn 2030'

Campuchia công bố 'Tầm nhìn 2030'

17/11/2026 10:40

Sáng kiến này được công bố vào ngày 16/11, trong khuôn khổ FrancoTech 2026 - một diễn đàn công nghệ và đổi mới được tổ chức cùng với Hội nghị thượng đỉnh Pháp ngữ lần thứ 20.