Chỉ định thầu sửa trường học tại xã Nam Dong: Tỷ lệ tiết kiệm đạt mức 0%

Phòng Kinh tế xã Nam Dong vừa chỉ định thầu gói xây lắp tại dự án sửa chữa Trường TH Trần Quốc Toản hơn 1,7 tỷ cho Công ty Lê Đại Thành, tỷ lệ tiết kiệm đạt 0%.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, ngày 05/06/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Nam Dong đã ký Quyết định số 121/QĐ-KT về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án: Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, Hạng mục: Sửa chữa 03 phòng học bộ môn; Sửa chữa 01 nhà hiệu bộ; Sửa chữa 02 công trình vệ sinh của học sinh. Theo đó, đơn vị được lựa chọn theo hình thức chỉ định thầu là Công ty TNHH Xây dựng Lê Đại Thành. Giá phê duyệt chỉ định thầu công trình này là 1.766.416.000 đồng. Phương thức thực hiện hợp đồng được xác định là trọn gói với thời gian triển khai trong vòng 150 ngày.

Đáng chú ý, giá trị trúng thầu nói trên trùng khớp hoàn toàn với dự toán chi phí xây dựng sau thuế đã làm tròn được phê duyệt tại Quyết định số 550/QĐ-UBND ngày 28/05/2026 do Chủ tịch UBND xã Nam Dong ký về việc phê duyệt dự án đầu tư. Đồng thời, giá chỉ định thầu cũng bằng đúng giá dự toán gói thầu được phê duyệt trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 102/QĐ-KT ngày 02/06/2026, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước của gói thầu xây lắp này ghi nhận ở mức 0 đồng.

Quyết định số 121/QĐ-KT về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án: Trường Tiểu học Trần Quốc Toản, Hạng mục: Sửa chữa 03 phòng học bộ môn; Sửa chữa 01 nhà hiệu bộ; Sửa chữa 02 công trình vệ sinh của học sinh. (Nguồn MSC)

Dữ liệu lịch sử đấu thầu cho thấy Công ty TNHH Xây dựng Lê Đại Thành, có địa chỉ trụ sở tại số 9/40 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Lập, tỉnh Đắk Lắk được thành lập từ ngày 30/03/2018, hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực xây lắp quy mô vừa và nhỏ tại khu vực. Đến thời điểm hiện tại, nhà thầu này ghi nhận đã tham gia và trúng 12/12 gói thầu. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt khoảng 13.118.754.970 đồng. Việc một doanh nghiệp xây dựng địa phương đạt hiệu quả cao trong công tác tiếp cận các gói thầu công ích minh chứng cho sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt hồ sơ và năng lực tổ chức thi công.

Dưới góc nhìn điều hành kinh tế đầu tư công năm 2026, hoạt động chỉ định thầu đối với các dự án cải tạo hạ tầng giáo dục cấp cơ sở là giải pháp hoàn toàn phù hợp quy định pháp luật hiện hành nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn và kịp thời đồng bộ cơ sở vật chất trước mùa khai giảng. Theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, hình thức chỉ định thầu được áp dụng hợp pháp cho các gói thầu trong hạn mức hoặc có tính chất cấp bách. Tuy nhiên, vấn đề tối ưu hóa giá trị tiết kiệm cho ngân sách trong quá trình thương thảo hợp đồng chỉ định thầu đang là nội dung được các cơ quan quản lý cấp cao lưu ý.

Theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, mặc dù việc lựa chọn nhà thầu theo phương thức chỉ định thầu được thực hiện đúng trình tự pháp lý và hoàn toàn bình thường đối với các gói thầu quy mô nhỏ, các chủ đầu tư vẫn cần chú trọng hơn nữa đến khâu thương thảo giá nhằm tìm kiếm dư địa tiết kiệm. Chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ phân tích rằng trong bối cảnh thực hiện Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm giải trình trong đầu tư công, vai trò người đứng đầu bên mời thầu cần được thể hiện rõ nét qua việc đàm phán với nhà thầu để tối ưu hóa chi phí xây dựng, mang lại lợi ích kinh tế cho địa phương.

Đồng tình với quan điểm này, Luật sư Nguyễn Văn Lập nhận định các văn bản hướng dẫn mới nhất trong năm 2026, đặc biệt là Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính, đã quy định hướng dẫn về giải pháp tiết kiệm khi chỉ định thầu. Bộ Tài chính đề nghị đối với các trường hợp chỉ định thầu, chủ đầu tư cần chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp với từng loại gói thầu, điều kiện thị trường và địa bàn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT

Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.

Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.

Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.

Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt.