Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu số 3: Thi công xây dựng thuộc dự án Đường tổ 1, ấp Vũng Gấm, xã Phước An hiện đang trong giai đoạn xét thầu. Gói thầu này do Phòng Kinh tế xã Phước An, Thành phố Đồng Nai làm chủ đầu tư, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách xã.

Về cơ sở pháp lý, gói thầu được triển khai căn cứ theo Quyết định số 179/QD-PKT ngày 27/5/2026 của Trưởng phòng Kinh tế xã Phước An về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, và Quyết định số 228/QĐ-PKT ngày 15/06/2026 phê duyệt E-HSMT. Theo đó, hình thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng là chào hàng cạnh tranh qua mạng trong nước, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói trong thời gian 150 ngày.

Bản chất của hình thức chào hàng cạnh tranh theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) là nhằm thu hút nhiều nhà thầu tham gia đối với các gói thầu thông dụng, đơn giản, công trình đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt. Mục tiêu cốt lõi là từ sự cạnh tranh trên không gian mạng, chủ đầu tư sẽ tìm kiếm được mức giá tối ưu nhất để tiết kiệm tối đa cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, diễn biến tại gói thầu này lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn trái ngược.

Dữ liệu từ Biên bản mở thầu lúc 15 giờ 48 phút ngày 24/06/2026 thể hiện cục diện "một mình một ngựa" khi không có bất kỳ đối thủ nào cạnh tranh với Liên danh đường Vũng Gấm. Sự vắng bóng của các nhà thầu khác đã trực tiếp dẫn đến tỷ lệ giảm giá vô cùng khiêm tốn.

Cụ thể, gói thầu có giá 4.504.027.020 đồng. Tại thời điểm mở thầu, Liên danh đường Vũng Gấm đưa ra mức giá dự thầu là 4.498.874.285 đồng. Đặt lên bàn cân toán học, nếu trúng thầu ở mức giá đề xuất này, số tiền tiết kiệm cho ngân sách xã Phước An chỉ 5.152.735 đồng, tương ứng tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,11%. Đây là một con số nằm ở ngưỡng rất thấp đối với hoạt động đấu thầu mua sắm công, đặc biệt là với một gói thầu áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh. Về tiến độ, nhà thầu đề xuất thời gian thực hiện là 150 ngày, khớp tuyệt đối với yêu cầu của E-HSMT.

Tìm hiểu về năng lực ứng viên, Liên danh đường Vũng Gấm có thành viên đứng đầu (liên danh chính) là Công ty TNHH Phạm Ngọc Danh. Doanh nghiệp này có mã số thuế 3602126622, trụ sở đóng tại ấp Thanh Hóa, xã Trảng Bom, Thành phố Đồng Nai, hoạt động từ năm 2009.

Lịch sử tham gia đấu thầu trên Mạng đấu thầu quốc gia cho thấy Công ty TNHH Phạm Ngọc Danh là một "gương mặt thân quen" và có năng lực thi công đáng nể tại địa phương. Doanh nghiệp này đã tham gia 13 gói thầu, trong đó trúng 10 gói, tổng giá trị trúng thầu lên tới hơn 116,4 tỷ đồng. Đặc biệt, Công ty TNHH Phạm Ngọc Danh sở hữu tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối tại một số đơn vị như Ban quản lý dự án khu vực 04 (tham gia 4 gói, trúng 4 gói), Công ty cổ phần Sonadezi Châu Đức hay Công ty cổ phần Sonadezi Long Thành.

Sự dày dặn kinh nghiệm thi công tại địa bàn của Công ty TNHH Phạm Ngọc Danh phần nào đảm bảo được yếu tố năng lực kỹ thuật nếu được lựa chọn. Thế nhưng, dưới góc độ bảo vệ nguồn vốn ngân sách nhà nước, việc một gói thầu hơn 4,5 tỷ đồng áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh lại chỉ có một nhà thầu tham dự và đưa ra mức giá gần như "chạm trần" là vấn đề cần được các cơ quan quản lý lưu tâm.

Phân tích về khía cạnh pháp lý và bài toán hiệu quả kinh tế, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhìn nhận: "Hoạt động đấu thầu không chỉ nhằm tìm ra đơn vị thi công được việc, mà cốt lõi là phải bảo đảm tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và đặc biệt là hiệu quả kinh tế. Tinh thần này đã được quy định rõ tại Luật Đấu thầu và gần đây nhất là Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Việc một gói thầu áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh nhưng mức tiết kiệm chỉ đạt 0,11% rõ ràng chưa đáp ứng trọn vẹn kỳ vọng về tối ưu hóa nguồn vốn ngân sách mà Chỉ thị hướng tới."

Đứng trước kết quả mở thầu này, dư luận có thể hình dung hai kịch bản. Kịch bản thứ nhất, nếu hồ sơ của Liên danh đường Vũng Gấm đáp ứng toàn bộ các tiêu chí kỹ thuật và năng lực, nhà thầu có khả năng trúng thầu với mức giá sát dự toán do không vấp phải sự cạnh tranh về giá từ bất kỳ đối thủ nào. Kịch bản thứ hai, để tuân thủ nghiêm ngặt chỉ đạo tại Chỉ thị 12/CT-TTg về tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách, chủ đầu tư là Phòng Kinh tế xã Phước An hoàn toàn có thể sử dụng quyền thương thảo hợp đồng một cách quyết liệt, yêu cầu nhà thầu xem xét lại giá nhằm mang lại giá trị tiết kiệm thiết thực hơn cho địa phương.

Hiện gói thầu vẫn đang trong quá trình đánh giá của các chuyên gia. Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào sự công tâm, khách quan trong khâu đánh giá hồ sơ và quyết định phê duyệt từ phía người đứng đầu cơ quan chủ đầu tư.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.