Chấn thương nhẹ có thể gây gãy xương sườn ở người cao tuổi

Người lớn tuổi dễ gãy xương sườn dù chỉ va chạm nhẹ

Với người cao tuổi chỉ từ một cú va chạm thoạt nhìn vô hại như trượt chân nhẹ, va chạm vào thành bàn hay sự đè ép nhẹ lên lồng ngực... đã có thể phải đối mặt với nguy cơ gãy xương sườn. Tiến trình lão hóa tự nhiên cùng sự suy giảm âm thầm về mật độ và chất lượng xương (chứng loãng xương) khiến kết cấu lồng ngực ở lứa tuổi này trở nên vô cùng mong manh, đến mức những tác động lực mơ hồ nhất cũng đủ sức làm rạn nứt hay gãy xương.

Ảnh minh họa/bvnguyentriphuong.com.vn

Theo các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Gia Lâm (Hà Nội) tổn thương này thường phát ra những tín hiệu cảnh báo đặc trưng như cảm giác đau nhói khu trú tại một điểm cố định trên thành ngực, cơn đau tăng kịch phát mỗi khi hít thở sâu, ho, xoay người hay khi ấn nhẹ đúng vị trí tổn thương, kèm theo dấu hiệu sưng tấy hoặc bầm tím dưới da. Đáng ngại hơn, những vết rạn hoặc gãy xương sườn không di lệch rất dễ bị "bỏ sót" trên phim X-quang thông thường.

Trong các trường hợp người bệnh vẫn có biểu hiện đau khu trú rõ rệt sau chấn thương, kỹ thuật siêu âm thành ngực chính là giải pháp chẩn đoán chuyên sâu đắc lực, cho phép bác sĩ khảo sát trực tiếp bề mặt vỏ xương để phát hiện chính xác các dấu hiệu gián đoạn, gập góc hay di lệch nhỏ nhất mà X-quang khó lòng ghi nhận.

Siêu âm phát hiện gãy xương sườn như thế nào?

Bình thường, trên siêu âm, bề mặt xương sườn là một đường tăng âm liên tục, sắc nét. Khi bị gãy, có thể quan sát thấy gián đoạn đường viền xương; bậc thang hoặc lệch trục tại vị trí gãy; một đầu xương di động khi bệnh nhân hô hấp hoặc khi khảo sát động; tụ máu/phù nề phần mềm xung quanh; đau chói đúng tại vị trí đầu dò khảo sát; đặc biệt, điểm đau khu trú thường giúp bác sĩ nhanh chóng xác định vị trí cần khảo sát.

Các bác sĩ cũng nhấn mạnh ưu điểm của siêu âm là có thể phát hiện những tổn thương xương nông mà X-quang đôi khi khó thấy. Tuy nhiên, Xquang - CT vẫn có giá trị cao khi nghi ngờ chấn thương ngực nặng, gãy nhiều xương sườn hoặc cần đánh giá biến chứng như tràn khí màng phổi, tràn máu màng phổi, tổn thương phổi và các cấu trúc trong lồng ngực.

Ở người lớn tuổi, không nên chủ quan hoặc chỉ dựa vào nhận định rằng đây là một chấn thương nhẹ để bỏ qua các triệu chứng sau va chạm. Theo tuổi tác, mật độ và độ chắc khỏe của xương có thể suy giảm, khiến xương sườn dễ bị tổn thương hơn ngay cả khi lực tác động không quá mạnh. Vì vậy, mức độ nghiêm trọng của tổn thương không phải lúc nào cũng tương ứng với cảm giác về một cú va chạm nhẹ hay mạnh.

Đặc biệt, nếu sau chấn thương người bệnh xuất hiện đau ngực kéo dài, đau tăng khi hít sâu, ho hoặc vận động, cần lưu ý khả năng có tổn thương xương sườn. Bên cạnh đó, các triệu chứng như khó thở, cảm giác hụt hơi, đau ngực tăng dần hoặc tình trạng khó chịu bất thường cũng cần được thăm khám, bởi tổn thương vùng ngực đôi khi có thể liên quan đến các cấu trúc bên trong lồng ngực chứ không chỉ đơn thuần là đau tại vị trí va chạm.

Do đó, với người lớn tuổi, khi các triệu chứng không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu bất thường sau chấn thương, nên đi khám để bác sĩ đánh giá toàn diện. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể kiểm tra tổn thương xương sườn và xem xét nguy cơ các biến chứng trong lồng ngực để có hướng xử trí phù hợp.

Một cú va chạm nhẹ không có nghĩa là tổn thương cũng nhẹ. Đặc biệt ở người lớn tuổi, việc theo dõi triệu chứng và thăm khám khi cần thiết có ý nghĩa quan trọng, giúp phát hiện sớm những tổn thương có thể không biểu hiện rõ ngay từ đầu và hạn chế nguy cơ bỏ sót biến chứng.

Đề phòng gãy xương ở người cao tuổi

Theo bác sĩ chuyên khoa, để hạn chế tai nạn gãy xương, người cao tuổi cần chủ động phòng ngừa té ngã, đi lại thật cẩn thận, trong nhà nên sử dụng loại dép có độ ma sát lớn, có thể sử dụng gậy để hỗ trợ. Các hoạt động sinh hoạt nên thực hiện nhẹ nhàng, chậm chạp, không nên vội vã để tránh những lực tác động mạnh, bất ngờ gây hậu quả lên xương.

Người cao tuổi thường bị gãy xương khi ngã nên ngoài việc đi lại cẩn thận, người cao tuổi cũng không nên nằm giường cao, không nên nằm võng vì dễ bị trẹo người, ngã khi ngồi dậy, nên nằm màn và có gối tấm bảo vệ. Trong nhà tắm nên làm thêm tay vịn dọc theo tường vì đây là nơi các cụ dễ bị trượt chân trên nền gạch ướt.

Về ăn uống, nên bổ sung các thực phẩm có chứa nhiều canxi giúp xương khỏe hơn như sữa, các loại cua, ốc, tôm, tép, vừng, cà rốt, rau xanh… Tập thể thao cũng là một cách tốt để sản xuất và duy trì chất xương.

Trao đổi với bác sĩ để tầm soát loãng xương định kỳ và sử dụng thuốc theo chỉ định nếu cần thiết...