Các khu xử lý chất thải Xuân Mỹ, Xuân Tâm: Khẩn trương khắc phục tồn tại để tiếp nhận rác

KXL chất thải Xuân Tâm đang muốn tạm ngưng tiếp nhận rác để hoàn thiện dây chuyền phân loại và sản xuất phân compost, thủ tục môi trường; trong khi KXL chất thải Xuân Mỹ bị cháy nhà xưởng từ năm 2020, đến nay vẫn chưa khắc phục được.

* Hạ tầng chưa đảm bảo

Chia sẻ tại buổi làm việc ngày 11-11, Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường - thương mại Thiên Phước Nguyễn Ngọc Bé cho biết, năm 2011, công ty được tỉnh giao 19ha đất làm dự án KXL chất thải sinh hoạt - công nghiệp - nguy hại Xuân Mỹ. Năm 2014, dự án bắt đầu tiếp nhận rác sinh hoạt để xử lý bằng phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh. Theo yêu cầu của tỉnh về giảm chôn lấp rác, công ty đã đầu tư lò đốt rác sinh hoạt công suất 72 tấn/ngày, nhưng vận hành thử nghiệm được ít tháng thì phải tạm dừng vì chưa có hệ thống quan trắc khí thải tự động theo quy định. Trong khi tạm dừng thì xảy ra hỏa hoạn làm 2/3 nhà xưởng bị cháy.

“Chúng tôi xác định, xử lý rác sinh hoạt là nhiệm vụ chính trị, trách nhiệm xã hội nên rất quyết tâm làm. Tuy nhiên, quá trình làm thiếu may mắn vì khi đó pháp luật môi trường quy định lò đốt rác phải lắp quan trắc khí thải tự động nhưng đến năm 2021 quy định này đã bỏ. Công trình đầu tư không vận hành được, rồi xảy ra hỏa hoạn, dịch bệnh… làm doanh nghiệp càng khó khăn về tài chính” - ông Bé nói.

KXL Xuân Tâm nằm trong danh mục các dự án, công trình cấp bách/khẩn cấp theo Quyết định số 2270/QĐ-UBND ngày 13-9-2011 của UBND tỉnh để xử lý bãi rác tạm gây ô nhiễm môi trường và rác phát sinh tại H.Xuân Lộc. Dự án được Công ty TNHH Cù Lao Xanh hoàn thành đầu tư và đưa vào hoạt động năm 2018, nhưng hiện chủ đầu tư đối mặt nguy cơ bị phạt số tiền 35 tỷ đồng.

Ông Vũ Văn Chữ, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Cù Lao Xanh cho biết, trước đây khu vực này là bãi rác tạm gây ô nhiễm môi trường nên tỉnh mới đưa vào danh mục dự án cấp bách. Qua kiểm tra thực tế, Sở TN-MT kiến nghị và được UBND tỉnh chấp thuận bằng văn bản cho công ty tạm thời tiếp nhận rác song song với đầu tư, hoàn thiện các công trình. Vì cùng lúc thực hiện 2 nhiệm vụ, thêm vào đó phải làm nhiều thủ tục khác nên công ty đã không kịp xin giấy phép xây dựng. Năm 2018, UBND H.Xuân Lộc ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 40 triệu đồng và hình thức khắc phục là liên hệ cơ quan có thẩm quyền lập thủ tục giấy phép xây dựng. Công ty đã chấp hành xong 2 hình phạt này thì Sở Xây dựng có văn bản yêu cầu H.Xuân Lộc truy nộp số lợi bất hợp pháp dự kiến 35 tỷ đồng.

“Các công trình đều xây dựng đúng quy hoạch 1/500, phục vụ cho xử lý rác sinh hoạt, chỉ chậm xin giấy phép. Công ty đã chấp hành theo quyết định xử phạt của huyện. Nếu bị phạt thêm 35 tỷ đồng, công ty không thể tiếp tục xử lý rác sinh hoạt vì doanh thu xử lý rác vẫn chưa bù đắp được chi phí đầu tư” - ông Chữ chia sẻ.

* Khu quy hoạch xử lý rác sinh hoạt phải tiếp nhận rác

Theo Phó chủ tịch UBND H.Cẩm Mỹ Lê Văn Tưởng, việc KXL rác Xuân Tâm xảy ra sự cố nhưng chậm khắc phục để hoạt động gây nhiều khó khăn cho huyện. Từ tháng 6-2021, huyện phải chở rác về H.Thống Nhất để xử lý; nhưng mới đây KXL này thông báo không tiếp tục nhận rác của huyện từ năm 2023. Để không gây ô nhiễm môi trường, đáp ứng tiêu chí nông thôn mới, H.Cẩm Mỹ kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành đánh giá lại năng lực tài chính, tiến độ triển khai các hạng mục của chủ đầu tư KXL Xuân Mỹ để giải quyết dứt điểm.

Tại H.Xuân Lộc, trường hợp KXL tạm ngưng tiếp nhận rác gây tác động tiêu cực đến môi trường và tiến độ xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Phó chủ tịch UBND H.Xuân Lộc Nguyễn Văn Linh cho biết, Công ty TNHH Cù Lao Xanh đã kiến nghị tạm ngưng tiếp nhận rác sinh hoạt để hoàn thiện đầu tư dây chuyền phân loại rác và làm các thủ tục liên quan, nhưng huyện không đồng ý. Nguyên nhân là mỗi ngày huyện phát sinh khoảng 80-110 tấn rác hải, các KXL rác sinh hoạt trên địa bàn tỉnh đều đã quá tải không thể tiếp nhận lượng rác của huyện. Rác sinh hoạt không được thu gom, xử lý sẽ gây ô nhiễm cả huyện.

Làm việc với 2 KXL trên, Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Phi cho rằng, khu quy hoạch chức năng xử lý rác sinh hoạt thì phải tiếp nhận, xử lý rác sinh hoạt. Nhà đầu tư được tỉnh giao đất làm dự án phải có trách nhiệm đầu tư hạ tầng, trang thiết bị, công nghệ đảm bảo tiếp nhận và xử lý rác theo công suất được duyệt. Phải tuân thủ quy định của pháp luật về môi trường, xây dựng và yêu cầu về bảo vệ môi trường của tỉnh.

KXL chất thải sinh hoạt - công nghiệp - nguy hại Xuân Mỹ phải thực hiện đúng cam kết là sửa chữa lò đốt, gia cố nhà xưởng và làm các thủ tục môi trường để đủ điều kiện tham gia đấu thầu xử lý rác sinh hoạt năm 2023 của H.Cẩm Mỹ. Nếu nhà đầu tư tiếp tục “lỡ hẹn”, tỉnh sẽ xem xét thu hồi dự án giao đơn vị khác thực hiện.

Đối với KXL rác Xuân Tâm, Phó chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Phi đề nghị chủ đầu tư duy trì tiếp nhận, xử lý rác cho H.Xuân Lộc, không để phát sinh điểm nóng về môi trường vì KXL ngưng tiếp nhận rác. Chủ đầu tư có kế hoạch hoàn thiện dây chuyền phân loại và sản xuất phân compost, hoàn tất các thủ tục môi trường. Giao Sở Xây dựng chủ trì làm việc với các sở, ngành liên quan và H.Xuân Lộc tham mưu, đề xuất UBND tỉnh phương án giải quyết kiến nghị của công ty về cơ chế đặc thù khi thực hiện các hạng mục công trình khẩn cấp, cấp bách nhằm giảm ô nhiễm, sự cố môi trường.