BVSC và PSI bị xử phạt: Lỗ hổng quản trị nhìn từ áp lực margin

Thị trường chứng khoán vừa ghi nhận động thái siết chặt kỷ cương quản lý từ phía cơ quan chức năng khi hai tên tuổi quen thuộc trong ngành là Công ty cổ phần Chứng khoán Dầu khí (PSI) và Công ty cổ phần Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) cùng nhận quyết định xử phạt. Đáng chú ý, sai phạm của cả hai doanh nghiệp này đều liên quan trực tiếp đến nghiệp vụ quản trị rủi ro trong hoạt động cấp margin (giao dịch ký quỹ) cho nhà đầu tư, một trong những mảng kinh doanh mang lại nguồn thu lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro hệ thống.

Cụ thể, Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ban hành Quyết định số 321/QĐ-XPHC đối với Chứng khoán Dầu khí, có trụ sở tại tòa nhà Hanoitourist, số 18 Lý Thường Kiệt, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Doanh nghiệp này bị áp dụng hình thức phạt tiền 125 triệu đồng theo quy định tại Nghị định số 156/2020/NĐ-CP của Chính phủ. Nguyên nhân được xác định do PSI đã cho khách hàng thực hiện giao dịch ký quỹ vượt quá sức mua thực tế hiện có trên tài khoản giao dịch vào thời điểm trung tuần tháng 7 năm trước.

Cùng thời điểm, Chứng khoán Bảo Việt, doanh nghiệp có địa chỉ tại số 8 Lê Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, cũng nhận Quyết định xử phạt số 320/QĐ-XPHC với mức phạt tương đương là 125 triệu đồng. Hệ thống kiểm soát của BVSC được cơ quan thanh tra kết luận là đã "nới tay" để khách hàng thực hiện các giao dịch ký quỹ vượt quá hạn mức cho phép liên tiếp trong hai ngày đầu tháng 7 năm trước.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM), việc các công ty chứng khoán để xảy ra lỗi vi phạm về quản lý sức mua ký quỹ phản ánh những lỗ hổng nhất định trong hệ thống quản trị rủi ro tự động và quy trình kiểm soát nội bộ. Nghiệp vụ margin vốn là công cụ đòn bẩy tài chính sắc bén giúp gia tăng thanh khoản cho thị trường và tối ưu hóa lợi nhuận cho cả công ty lẫn nhà đầu tư. Tuy nhiên, việc kiểm soát lỏng lẻo sức mua không chỉ vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp lý hiện hành mà còn có thể tạo ra hiệu ứng domino tiêu cực đối với an toàn tài chính của chính doanh nghiệp khi thị trường xảy ra biến động mạnh. Động thái xử lý nghiêm khắc từ cơ quan quản lý phát đi tín hiệu rõ ràng về việc yêu cầu các định chế tài chính phải tuyệt đối tuân thủ kỷ cương, đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho toàn hệ thống thị trường vốn.