Trong bối cảnh công tác quản lý và sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước đầu tư cho hạ tầng giao thông đang ngày càng được siết chặt, tính cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong đấu thầu luôn là những thước đo cốt lõi. Tuy nhiên, kết quả lựa chọn nhà thầu tại dự án giao thông quy mô hàng chục tỷ đồng do Phòng Kinh tế xã Bình An làm chủ đầu tư vừa qua đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận, khi tỷ lệ tiết kiệm cho công quỹ đạt ở mức cực kỳ hạn chế.

Theo hồ sơ tài liệu, dự án Đường Vĩnh Hòa 1, hạng mục: Xây dựng mới đường, HTTN, cầu trên tuyến (địa điểm xây dựng tại ấp Vĩnh Hòa 1, xã Bình An, tỉnh An Giang) được triển khai từ nguồn vốn Ngân sách công đầu tư phát triển theo Quyết định số 12/QĐ-PKT về kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Ban đầu, giá gói thầu số 01 được xác định là 13.959.480.372 đồng. Tuy nhiên, căn cứ Quyết định số 34/QĐ-PKT ngày 28/5/2026 của Phòng Kinh tế xã Bình An, chủ đầu tư đã phê duyệt điều chỉnh giá gói thầu số 01 này lên mức 14.600.001.753 đồng.

Sau khi hồ sơ mời thầu điện tử (E-HSMT) được ban hành chính thức theo Quyết định số 39/QĐ-PKT ngày 04/06/2026, gói thầu xây lắp này đã áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng theo phương thức Một giai đoạn một túi hồ sơ. Hình thức hợp đồng của gói thầu là trọn gói với thời gian tổ chức thi công ấn định trong vòng 120 ngày.

Biên bản mở thầu công bố vào lúc 09h 12 phút ngày 15/06/2026, trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận có hai doanh nghiệp tham gia nộp hồ sơ dự thầu điện tử (E-HSDT).

Ngày 06/07/2026, ông Danh Phương – Trưởng phòng Phòng Kinh tế xã Bình An đã ký Quyết định số 89/QĐ-PKT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu nêu trên. Theo đó, đơn vị trúng thầu với vai trò độc lập là Công ty TNHH Một thành viên Thuận Trung Nam. Giá trúng thầu của doanh nghiệp được phê duyệt chính xác là 14.591.710.655 đồng.

Đối chiếu giữa giá trúng thầu và giá dự toán gói thầu đã điều chỉnh (14.600.001.753 đồng), dư luận không khỏi ngạc nhiên khi một gói thầu rộng rãi qua mạng có quy mô lớn như vậy nhưng số tiền tiết kiệm thu về cho công quỹ chỉ vỏn vẹn là 8.291.098 đồng. Tỷ lệ giảm giá sau đấu thầu chỉ đạt khoảng 0,05% – một con số được xem là rất thấp so với hiệu quả kỳ vọng từ các gói thầu đấu thầu rộng rãi công khai.

Đi sâu giải mã diễn biến chấm thầu thông qua Báo cáo đánh giá E-HSDT số 18/BC-HD do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH MTV TV ĐTXD Hoàng Dương lập, nguyên nhân dẫn đến việc giá trúng thầu sát trần này xuất phát từ một kịch bản loại trừ nhà thầu khá hy hữu. Biên bản mở thầu cho thấy, đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Công ty TNHH Một thành viên Thuận Trung Nam tại gói thầu này là Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Phan Thịnh K G. Nhà thầu Phan Thịnh K G đã chủ động đưa ra mức giá dự thầu rất cạnh tranh là 13.892.881.785 đồng – thấp hơn giá dự toán ban đầu và thấp hơn giá của đơn vị trúng thầu đến gần 700 triệu đồng.

Tuy nhiên, bước ngoặt xảy ra tại giai đoạn đánh giá năng lực và kinh nghiệm. Ngày 23/06/2026, phía chủ đầu tư đã phát hành văn bản yêu cầu Công ty TNHH Xây dựng Thương mại Phan Thịnh K G tiến hành làm rõ, bổ sung hồ sơ chứng minh về nội dung thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế và nộp thuế của doanh nghiệp. Thời hạn chót được ấn định để nhà thầu phản hồi trên hệ thống là hết ngày 26/06/2026. Rất khó hiểu là đến khi hết hạn, một nhà thầu đang có lợi thế lớn về giá như Phan Thịnh K G lại hoàn toàn im lặng và không thực hiện bất kỳ phản hồi nào trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Lỗi chủ quan này đã khiến Tổ chuyên gia đánh giá nhà thầu không đạt yêu cầu năng lực và bị loại trực tiếp, không được bước vào vòng đánh giá tài chính.

Sự "buông xuôi" của đối thủ bỏ giá thấp đã mở đường cho Công ty TNHH Một thành viên Thuận Trung Nam (khảo sát dữ liệu cho thấy địa chỉ doanh nghiệp tại xã Châu Thành, tỉnh An Giang, do ông Ngô Đức Long làm Chủ tịch công ty kiêm giám đốc) trở thành nhà thầu duy nhất đạt yêu cầu kỹ thuật và tiến thẳng tới quyết định trúng thầu sát nút giá trần.

Dưới góc nhìn phân tích dữ liệu, Công ty TNHH Một thành viên Thuận Trung Nam là một doanh nghiệp có tần suất tham gia và trúng thầu tương đối dày dạn trên địa bàn với lịch sử tham gia 83 gói thầu, trúng 43 gói. Đáng chú ý, doanh nghiệp này có một mối quan hệ tương tác lịch sử rất chặt chẽ với chính đơn vị tư vấn chấm thầu tại dự án Đường Vĩnh Hòa 1 là Công ty TNHH MTV TV ĐTXD Hoàng Dương. Cụ thể, trong lịch sử, nhà thầu Thuận Trung Nam từng tham gia dự thầu 9 gói thầu do Công ty TNHH MTV TV ĐTXD Hoàng Dương lập hồ sơ hoặc làm bên mời thầu, và kết quả là trúng tới 6 gói thầu với tỷ lệ giá trúng thầu trung bình so với giá dự toán đạt mức sát nút lên đến 97,4%.

Bình luận khách quan về hiện tượng đấu thầu tiết kiệm thấp và diễn biến bất thường ở khâu làm rõ hồ sơ, chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt chia sẻ: "Pháp luật về đấu thầu hiện nay quy định rất rõ về quy trình làm rõ hồ sơ nhằm tạo mọi điều kiện tối đa cho các nhà thầu chứng minh năng lực thực tế. Việc một doanh nghiệp bỏ thầu thấp hơn đối thủ hàng trăm triệu đồng nhưng lại từ bỏ quyền lợi làm rõ những tiêu chí cơ bản như nghĩa vụ thuế là điều rất đáng tiếc. Đối với những gói thầu rộng rãi kết thúc với tỷ lệ tiết kiệm chỉ 0,05%, các cơ quan quản lý nhà nước độc lập cần tăng cường công tác hậu kiểm, rà soát lại toàn bộ quy trình chấm thầu, đối chiếu tài liệu để bảo đảm dòng vốn đầu tư công được sử dụng hiệu quả, minh bạch nhất".